Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

land en Zweden. Is een kleine revolutie noodig, dan kan ook deze in orde gebracht worden met behulp van een Engelsch gewoon of buitengewoon gezantschap, waarvan een Buchanan en een Lord Milner voorbeelden hebben geleverd. Portugal, de Vereenigde Staten, China, Siam, Brazilië en een reeks van andere staten zijn ingelijks in den oorlog gesleept met behulp van de politieke macht van het Engelsche kapitaal.

10°. Door zijn volkenrechtelijk despotisme is Engeland dus in staat gesteld in een reeks van andere staten een internpolitiek — en practisch gesproken, in alle staten, met uitzondering van die, waarmede het in oorlog is, een economisch despotisme uit te oefenen. Dit onverantwoordelijk economisch despotisme brengt voor Groot-Britannië zeer buitengewone voordeden mede. Het heeft gestreefd naar een feitelijke beheersching van den geheelen wereldhandel en die in werkelijkheid ook verkregen, doordat het allen handel der beide halfronden over Londen heeft saamgetrokken, zoodat Londen het niet te vermijden doorgangscentrum voor den handel wordt. Daardoor komt, bij wijze van spreken, de bemiddelingsprovisie tusschen voortbrenging en verbruik der wereld ten voordeele van Engeland. Dat levert een mooie verdienste op. Om dit reusachtige veroveringsplan uit te voeren, heeft het zich het recht van beschikking over in- en uitvoer van andere volken toegeëigend, gedeeltelijk zelfs over wat zij in hun eigen land mogen voortbrengen en hoeveel, bij wien zij mogen koopen, aan wien zij mogen verkoopen en tot welke prijzen. Het heeft zich kortom de macht toegeëigend om te beslissen over de vervaardiging, den omzet, de prijzen en het verbruik der goederen. Het voornaamste middel hiertoe zijn de zwarte lijsten, waardoor het zeker kan zijn van zijn menschen in de voorname betrekkingen. Hierin heeft het zelfs een veel eenvoudiger en doeltreffender middel gevonden om de concurrentie onmogelijk te maken dan in de vroeger toegepaste. De organisatie.is ontstaan gedurende den oorlog. Maar het ligt niet in de bedoeling die daarna op te heffen. Wanneer de tijd voor handelsverdragen gekomen zal zijn, heeft Engeland alle troeven in de hand. Engeland zal waarschijnlijk wel middelen vinden om te verhinderen, dat andere naties, als onderdanen in een economische lijfeigenschap, verdiensten! krijgen, die aan Engeland zouden kunnen komen. Het heeft er ondervinding van, dat de bekwaamheid en arbeidzaamheid van anderen het den rijkdom kunnen betwisten. Aan den anderen kant zal Engeland's belangrijke menschenkennis en zijn zakenfantasie, die met groote cijfers rekent, waarschijnlijk niet verhinderen, dat er eenige brokken van de tafel van den rijke afvallen voor de Lazarusnatiën er omheen. Des te meer, omdat het zich wel eenigszins zal herinneren, dat het de beschermvrouw van de kleinen is; men aait immers zelfs zijn honden. Het zal op deze wijze zeker nog lang zijn despotisme kunnen verbergen, dat het tot nu toe zoo buitengewoon handig gemaskeerd heeft.

11°. De noordelijke staten staan in hun gewichtigste levensvragen tegenover deze twee soorten van despotisme: het economische en het volkenrechtelijke. Er is

Sluiten