Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zeggen voor de meening, dat Engeland zich aangesloten heeft bij Rusland om het in oorlog te brengen met Duitschland en het zoo te doen verzwakken; zooals de Belgische gezant in St. Petersburg den 308'en juü 1914 berichtte, kreeg de oorlogspartij in Rusland pas de overhand door Engeland's belofte van steun.

De tegenstrijdigheid van de Russische en Engelsche belangen in Konstantinopel wordt ook in beide landen algemeen gevoeld en begrepen. Een invloedrijk Russisch nieuwsblad gaf bijvoorbeeld gedurende de Engelsch-Fransche actie bij de Dardanellen een scherp artikel, inhoudende, dat het Russische opperbevel onder geen enkele voorwaarde aan de Engelsch-Fransche troepen mocht toestaan naar Konstantinopel te gaan, voordat de Russen de stad bezet zouden hebben. En omgekeerd deden de Engelsche en Fransche oorlogsschepen de wanhopigste pogingen om in de Dardanellen te komen en er het eerst te zijn.

Het staat zoo: als Rusland tot in Konstantinopel komt, beteekent dit niet, dat de Russische expansie ophoudt; het zou een bedreiging beteekenen, die een verderen opmarsen tegen Engelsche grenzen aankondigde, en met zekerder basis, een gevaarlijker nabijheid.

4°. Geheel anders zijn de verhoudingen tusschen de belangen van Engeland en Rusland in het noorden. Als Rusland zich tot aan den Atlantischen Oceaan uitbreidt, is daarmede zijn expansie in deze richting afgesloten. Verder kan het niet komen. Hier in het noorden zal het niet een nog gevaarlijker vijand voor Engeland kunnen worden, zooals in het zuiden. Van geografisch standpunt heeft het zijn natuurlijke grenzen gevonden. Men zal tegenwerpen, dat Rusland dan een vloot zou bouwen, die gevaarlijk kan worden. Maar de ondervindingen der krijgsgeschiedenis leeren, dat men slechts dan overgaat tot den oorlog ter zee, als men met zijn tegenstanders niet door oorlog te land kan afrekenen. En dat heeft Engeland niet kunnen doen wegens zijn ligging. Rusland daarentegen bevindt zich in de voortreffelijke positie al zijn koloniën als één aaneensluitend geheel te land te hebben. Het zal daarom altijd, in zijn ontzaglijk continent, een steun hebben voor zijn krijgsoperaties. Dat is de gedachte, die Bismarck uitdrukte in zijn bekend beeld van een strijd tusschen Rusland en Engeland als een strijd tusschen een olifant en een walvisch. Van de beide mogendheden zal slechts Engeland genoodzaakt zijn een groote vloot, geheel als tot dusver, te houden; Rusland zal de voordeden van het vaste land kunnen blijven bewaren en er van afzien een zeemogendheid te worden. Maar juist daarom wordt Engeland ook door geen aanval ter zee van dezen kant bedreigd. En daarom zal het ook geen reden hebben aan Russische belangen in de aangegeven richting iets in den weg te leggen.

Zelfs integendeel.

De drang naar geografische vrijheid naar de open zee heeft in Rusland thans zijn hoogste kracht bereikt. Nadat de Oostzee een „mare clausum" is geworden, Turkije de Dardanellen, Engeland in Perzië den weg naar den Indischen Oceaan en het ijs Archangel en Wladiwostok heeft versperd, is Rusland te vergelijken met een reus

Sluiten