Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hebben de Duitsche duikbooten vrij spel in de wateren, waaruit de Engelsche vloot gevlucht is.

Als Engeland voor zijn despotisme slechts in de vloot steun had moeten vinden, dan was deze oorlog waarschijnlijk reeds voorbij.

Tot ongeluk voor de vrijheid in de wereld heeft Engeland echter drie verbonden: 1° zijn diplomatieke kunsten, daaronder ook gerekend de schendingen van de post, van de telegraaf en van de waarheid, 2° zijn kapitaal, dat *dienst gedaan heeft bij de leeningen en bij omkooperij, 3° het blinde vertrouwen.

Een gevoel duurt nog voort, wanneer de oorzaak daarvoor niet meer bestaat. Pas op een tamelijk hoog niveau van geestesbeschaving verandert het gevoel, de wil en het standpunt van den mensch met zijn inzicht, en daar men de beteekenis van den duikbootoorlog voor de wereldmachtspositie nog niet volkomen begrepen heeft, is het mogelijk, dat het gevoel voor Engeland's almacht als een bijgeloof is blijven bestaan, nadat de reden daarvoor is weggevallen. En intusschen heeft men vergeten op iets gewichtigs te letten: de toekomst van ons land. Met steun van Zweden zouden wij tegen Engelsche aanvallen gevrijwaard zijn. Ons vaststaan tegen Engeland zou beteekenen: vaststaan tegenover de bondgenooten van Rusland, tegenover Rusland zelf en tegenover Engeland in Rusland. ^ De toegevendheid van Noorwegen tegenover Engeland zou het ergste gevaar voor Zweden beteekenen en ook voor ons als vrije staat.

Maar dit toegeven heeft twijfel aan onze vroegere politiek met zich gebracht en een gevaarlijke onzekerheid aan onze tegenwoordige houding gegeven.

Gedurende den Uniestrijd hebben velen er aan getwijfeld, of onze partijen ieder op haar standpunt voor of tegen de Unie wel door en door vaststonden, getwijfeld, of de linker partij werkelijk zoo doordrongen was van nationaal zelfstandigsheidsgevoel, dat zij alleen daarom zoo geheel kon vergeten de Unie te beschermen tegen zekere eventueele gevaren. En of de rechter partij werkelijk wel zoo bevreesd was voor die gevaren, dat zij slechts daarom de Unie in stand wilde houden. Of misschien beide partijen met haar programma iets verder waren gegaan dan eigenlijk met haar gevoelens overeenkwam.

Het is in ieder geval moeilijk te verklaren, waarom het radicale nationale bewustzijn naar het oosten zoo wakker zou zijn en naar het westen zoo slapen zou. Gedurende de volle 90 jaren van den Unietijd heeft Zweden onze nationale vrijheid niet zoo grof gekrenkt als Engeland in een enkele maand. En het is ook niet gemakkelijker te verklaren, waarom de conservatieve Unietrouw, als die alleen voortkwam uit de vrees voor Europeesche aanvallen, in de tegenwoordige omstandigheden niet herleefd is. Want erger aanvallen heeft men niet kunnen vreezen dan die, waaraan wij nu dagelijks blootstaan.

Nu is de toestand zoo geworden, dat de Noorsche buitenlandsche politiek in haar houding ten opzichte van Zweden als van de Entente en van de middenstaten onzeker is geworden. Wij wilden het met elkander eens zijn op het Scandinavisch schiereiland. Maar dat heeft

13

Sluiten