Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zich alleen tot de rubrieken voor kerkelijke mstelhngen. dan blijft desondanks de wanverhouding zeer groot.

Naar verhouding van het aantal inwoners wijst de Katholieke kerk ook in Amsterdam verreweg de aanzienlijkste toename van vermogen aan *). Bij den zeer ongunstigen oeconomischen toestand der kathoheken in Amsterdam is dit een opvallend verschijnsel. Dit deel der bevolking toont in de geboorte- en sterftecijfers Verreweg het hoogste cijfer wat voor de volkswelvaart eene vernietiging van krachten en van kapitaal beteekent. Zij is inet het grootste aantal weezen en oude mannen en vrouwen belast. Haar aantal bedeelden is verreweg het grootst en dientengevolge is per hoofd der Katholieke bevolking het percentage der ondersteunden het grootst. Het aantal onwettige geboorten wijst ook het hoogste percentage voor deze groep aan, wat ook zonder twijfel in hooge mate aan de oeconomische verhoudingen, die den leeftijd voor het huwelijk te laat doen bepalen, mag worden toegeschreven.

De politieke verhoudingen, welke in vroegere eeuwen de kathoheken van staatsambten buitengesloten hebben, zijn reeds sedert 1795 geheel veranderd. Indien de invloed van deze verhoudingen dezelfde geweest ware, als op de Israëlieten, dan zouden ook de kathoheken daardoor naar diezelfde middelen van bestaan gedreven zijn geworden. Dit had die oeconomische ontwikkeling teweeg kunnen brengen, welke zich bij de Israëlieten in alle landen in zoo sterke mate vertoont.

Dit is in Nederland niet het geval geweest. Eene bijzondere oeconomische ontwikkeling vertoont zich niet. Indien de mate van vrijheid, welke zelfs in de 17e en 18e eeuw de katholieken reeds genoten hebben een wezenlijken invloed op de vorming van vermogen had gehad, dan zou de laatste eeuw een tijdperk van voldoende lengte geweest zijn, om zich oeconomisch te ontplooien, vooral daar, waar de materieele toestand van het geheele volk vóór en gedurende den Napoleontischen tijd even ongunstig was. Sedert dien is de volkswelvaart, waaraan de kathoheken eenzelfde aandeel hadden kunnen hebben, enorm toe-

*) Omdat de collecten, inschrijvingen en legaten vóór 1895 onder één rubriek samengebracht werden, is een over grootere perioden loopende statistiek niet samen te stellen. ,

Sluiten