Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Philips zich ophield. Den 17 den Oct. werd een wapenstilstand gesloten. Thans werden ook de beroemde Spaansche krijgsoverste, de hertog van Alva, en de bekwame Bourgondische jurist Viglius naast Granvelle en Oranje tot mede-onderhandelaars benoemd, terwijl in Februari de definitieve onderhandelingen naar Cateau-Cambrésis werden verlegd.

Daar werd eindelijk 3 April 1559 de vrede gesloten. De jonge Oranje blijkt werkelijk aandeel in de onderhandelingen te hebben gehad, waarbij van Bourgondische zijde intusschen Granvelle en Viglius benevens de Spaansche heeren de leiding hebben bezeten. Oranje had de onderhandelingen in ieder geval „sur 1'instance du Roy" ingeleid door zijn besprekingen met St André. Hij kreeg bij den vrede zijn prinsdom en verdere Fransche bezittingen terug. Met Alva en Egmond begaf hij zich in Juni als gijzelaar en tot regeling der nadere overeenkomsten naar Parijs, waar hij bleef tot na den dood van Hendrik II. Deze stierf ten gevolge eener verwonding bij een steekspel ter gelegenheid van de feesten, waarmede het huwelijk van prinses Marguérite, zuster des Franschen konings, met den hertog van Savoye zou worden gevierd, welk huwelijk gevolgd zou worden door een ander tusschen koning Philips zeiven, weduwnaar thans van koningin Maria van Engeland, en Elisabeth van Valois, dochter van koning Hendrik.

In deze feestdagen dus, tusschen half Juni en 30 Juni 1559 moet het beroemde gesprek plaats gehad hebben, waarvan de Prins met zooveel nadruk in zijn Apologie melding maakt en dat volgens hem beslissenden invloed moet'hebben gehad op zijn latere staatkundige en godsdienstige meeningen en handelingen.

Koning Hendrik, bij gelegenheid eener jachtpartij met hem alleen rijdende, zou hem verteld hebben, dat zijn mede-afgezant, Alva, namens koning Philips met hem gesproken had over een plan om alle verdachten op godsdienstig gebied in Frankrijk, de Nederlanden, ja in de geheele Christenheid uit te roeien; de Koning meende blijkbaar, ƒ dat ook de Prins, • die zooveel vertrouwen genoot, daarvan wel zou f weten, en had hem zoo onwillekeurig „le fond du conseil" opengelegd. De Prins hoorde het lang en breed verhaal des Konings aan, zich houdend alsof hij geheel op de hoogte was. Ten zeerste getroffen door dit helsche plan, had hij, schrijft hij in de Apologie, met hulp der jonge hertogin van Savoye, zoo spoedig mogelijk na 's Konings onverwachten dood getracht uit zijn gijzelaarschap naar de Nederlanden terug te keeren,

Sluiten