Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

October en November. Op 17 November was ook graaf Johan daar.

Van Holland uit ging Oranje vervolgens naar Utrecht, waar hij nog vóór het. einde van October de orde volledig herstelde en die tot tevredenheid der landvoogdes handhaafde met nieuwe versterking van het garnizoen tegen mogelijke plannen van hertog Erich of van Megen, die in zijn stadhouderschap Gelderland steeds troepen bleef werven. Hij vertoefde er nog een paar weken en stond hier bij stadhouderlijke ordonnantie de prediking volgens het accoord toe, nadat de magistraat en het Hof geweigerd hadden een andere overeen •mst met de Calvinisten te sluiten. Hij woonde daarna op 2 Nov. een Hollandsche- Statenvergadering te Schoonhoven bij, waar hij eveneens aandrong op uitvoering van het bekende accoord.

De Prins, nog telkens uit Spanje ingelicht over 's Konings voornemens en zelfs over den inhoud van diens briefwisseling met de landvoogdes, deed hier echter ook wel wat anders dan zorgen voor de behoorlijke uitvoering van het accoord of wat hij daaronder verstond. Er werd ook reeds geld voor troepen bijeengebracht en toegezegd, zooals het te Schoonhoven heette «tot handhaeving van het geregt" en beveiliging tegen vreemdelingen en landloopers maar feitelijk wel om daarmede Duitsche troepen in «Wartgeld" te kunnen werven. Daarvan was in dezen tijd voortdurend sprake en graaf Lodewijk, op wiens naam die wervingen meestal plaats hadden, was evenals de Prins welbekend met het, bij het langzaam vloeien der daartoe in den'zomer door de consistoriën beloofde gelden, in de eerste plaats vastgestelde plan om 3 milhoen bijeen te brengen, zoogenaamd om van den Koning gewetensvrijheid te koopen maai* feitelijk met hetzelfde doel: er was geld noodig, zelfs al wilde men niets meer dan de reeds toegezegde Duitsche troepen tot zijn beschikking houden. Maar de gelden vloeiden nog in December slechts zeer traag, ook nadat den 4<ien December graaf Lodewijk, die voortdurend heen en weder trok en telkens bij Brederode te Vianen kwam, een aantal leden van het Compromis te Antwerpen had bijeengeroepen om met de daar bijeengekomen synode over gewapende samenwerking te beraadslagen en tot spoed en offervaardigheid aan te zetten.

Dat niemand anders dan Oranje de bevelhebber zou zijn van de door de Calvinisten bijeen te brengen troepen, leed bij niemand twijfel. Maar wel was er ernstige twijfel, of het werkelijk gelukken zou het

Sluiten