Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

beroep op zijn eigen bewezen diensten en die zijner voorvaderen, met een protest tegen de confiscatie zijner goederen en de oplichting van zijn zoon, tegen de aanslagen op zijn eer en goeden naam, zoo strijdig met alle overeenkomsten, verplichtingen, eeden en beloften, ten slotte met een protest tegen laster en boosheid, waartegen hij God bidt den Koning met „clarté et lumière divine" te willen voorlichten ten einde hem te onttrekken aan den invloed van „rapportz, délations et calomnies de ceux, qui jusques a present, luy ont déguisé et récélé la vérité", want — hij zegt ervan overtuigd te zijn — „ce qui est passé ne procédé du naturer van Zijne Majesteit, en de wereld moet dat weten.

Natuurlijk is niet alles, wat in dit geschrift wordt gezegd, de volstrekt zuivere waarheid te achten: het is een strijdschrift, een verdediging, bestemd om als „justificatie" te dienen tegen de „citatie". Met name wat er gezegd wordt over de kwestie van het gewapend verzet en de voorbereiding daarvan in 1566 en 1567 is niet geheel overeenkomstig den werkelijken aard van het gebeurde, maar Oranje mocht •ook zijn beide gevangen vrienden en andere gevangen medestanders niet in ongelegenheid brengen en evenmin wilde hij zichzelven al te zeer bloot geven. Met dit belangrijk voorbehoud kan men 's Prinsen „justificatie" beschouwen als een belangrijke bron voor de geschiedenis der thans afgesloten periode.

Het overal verspreide geschrift maakte werkelijk den begeerden indruk en Alva's regeering heeft het noodig gevonden om het afdoende te bestrijden : Del Rio en Vargas, leden van den Bloedraad, hebben er evenals Hopper te Madrid — deze op verzoek des Konings — een stuk tegen geschreven maar tot de uitgave daarvan is het niet gekomen.

Zoo was dan de strijd aangevangen tusschen den grootsten en beroemdsten veldheer van zijn tijd aan het hoofd van een schitterend leger', den overwinnaar van Franschen en Duitschers, van Italianen en Turken, den geduchten kampioen van het Catholicisme, den hoogge•eerden gunsteling, raadgever en dienaar eenmaal van Karei V, thans van den Spaanschen Koning, den onverbiddelijken uitvoerder der bevelen van zijn vorst, dien hij gehoorzaamde met onverdachte trouw en voorbeeldeloozen ijver — en den jongen „eerzuchtige", veldheer van weinig naam, als staatsman thans deerlijk te kort geschoten, die het gewaagd had de bevelen en inzichten van zijn vorst te weerstreven,

Sluiten