Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Eene gemeentelijke inspectie heeft wat meer effect. Zij kent de scholen beter; zij schakelt meer in en verbindt school en stadhuis, onderwijzer en dagelijksch bestuur beter; zij is meer deskundig, heeft meer gelegenheid tot onderzoek en oplossing van kwesties; weet beter waar gebrek aan, waar overvloed van plaatsruimte is; zorgt beter voor een economische besteding en verdeeling van leermiddelen en leerkrachten, maar het onderwijs op peil houden of op peil brengen kan zij evenmin.

Dat kon misschien een man als Kerschensteiner, als tenminste later niet blijkt, dat zijn proefnemingen berusten op verkeerde praemissen. Of een school meer werk- dan leerschool zal zijn; of het Mannheimer-stelsel voor onze groote steden zal kunnen worden toegepast; of er aan de „bürgerliche Erziehung" meer aandacht geschonken zal worden, beslist bij ons geen enkele autoriteit; en al deed hij het, dan had hij het ook nog niet in zijn macht om het te effectueeren. Tegen een centralisatie van het lager onderwijs, als daarvoor noodig is, verzet zich de geheele geschiedenis van ons onderwijs, het geheele karakter van ons volk.

Het rijksschooltoezicht heeft meer in zijn hand. Het regelt grootendeels de opleiding, het examineert de aanstaande leerkrachten, het heeft stem in de benoemingen, het oefent invloed uit op de leerplannen, het bezoekt regelmatig de scholen, het leidt of regelt mede de vergaderingen, het houdt onderlinge besprekingen, het houdt alle lijnen vast en trekt ze zoo noodig aan. Maar toch, het kan niet steeds achter de onderwijzers staan en komt ook veelal achter de feiten aan. Schoolexamens houden kan het niet, al zou dat ook mogelijk wezen- Toch kan het degelijker controle oefenen op het uitwerken en op het nakomen van de leerplannen.

Maar ook hierbij spelen factoren een rol, die het niet in zijn hand heeft. Ik noem voor het platteland alleen maar het ontzettende schoolverzuim, het ellendige geoorloofde en ongeoorloofde landbouwverlof. Hoe vaak beangstigt mij in den zomer het gezicht van die ontvolkte klassen! Wat kan er in vredesnaam terecht komen van het onderwijs bij zoo'n exodus? Daar staan we dan allen te zamen, personeel, bestuur en toezicht, en zuchten en klagen — maar... machteloos gedoe. Hiervoor helpt niets, geen wet, geen Koninklijk besluit, geen ijver, geen toewijding, geen sociaal gevoel, geen kinderliefde.

Sluiten