Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tuigen van den levenden God en het Eeuwige Leven.

„Let pp het verschil, >het contrast der tijden.

„In de 17e eeuw, hier en elders, na tijden van geloof en opoffering, na de eeuw der martelaren, voelde de eenvoudigste Christen zich getrokken tot een dogma, dat het logisch en, natuurlijk gevolg was van zijn persoonlijke overtuiging.

In de 19e eeuw, na een schaamteloosheid van ongeloof, zult ge slechts, door eerst terug te gaan tot de central» Waarheden, tot het a. b. c. van het Evangelie, tot den catechismus van Heidelberg b.v., zonder het volk op ta vullen met en te doen gloeien voor (sans endoctriner et enflamjner le peuple) de leerregels van Dordt, den weg openen voor het nee plüs ultra van eene dogmatiek door Gods Woord geworteld in het hart der geloovigen".

Ziedaar de zienswijze van den niet-dogmatischen maar realistische n staatsman Groen van Prinsterer. Hg paste d» praktijk zijner beginselen aan 'aan den tijd waarin hij leefde, en begreep dat, in een tijd waarin meer dan ooit ta voren het Christendom wordt aangevallen, zieh allen moeten aaneensluiten die tegenstanders zijn der beginselen van de Fransche Revolutie, onverschillig of zij aan de keur van de Belijdenisschriften van Dordt wel zouden voldoen.

En op dat standpunt plaatste zich bij haar oprichting geheel de A.-R. 'partij. De strijd tusschen de „ethischen" en de „Gereformeerden" werd gevoerd in de Kerk waar die thuis behooïde, niet echter op politiek gebied. Het Program van Beginselen werd, na door Dr. Kuyper op aandringen gewijzigd te zjjn, onderteekend behalve door De Savornin Lohman en door Prof. Lintelo de Geer, mede door Prof. B. J. Gratama, den schrijver van „Verband tusschen godsdienst en recht", dia als anti-revolutionair ten felste door Prof. Fabius bestreden wordt.

Hierbij laten wij het. Wil men eene „Calvinistische partg", in den zin van „op dein grondislag van Gereformeerde beginselen", ons wel. Mits men don open kaart spele; men voere de naamsverandering in; men make een nieuw program, tm. boude op met ook met-Gereformeerden naar zich toe te trekken, van hun geld, invloed en arbeid gebruik te maken, om dan| naderhand hun te vertellen: eigenlijk behoort gij hij ons niet!

Vooral de slotopmerkingen wijzen op een geprikkelde gef moedsgesteldheid. Wjij willen daarvan niet veel zeggen, want men heeft 't er ook naar gemaakt.

Den nadruk zouden wij1 echter hierop wallen leggen: Groen paste de praktijk zijner beginselen aan aan den tijd waarin hij leefde. En „De Nederlander" {pjrijst het blijkbaar in hem, dat bij begreep, dat in een tijd waarin mieter dan ooit bet

3

Sluiten