Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

toch de invloed wortelt, waarmede het menlschelijfc geslacht zich zelf en zijn milieu moet bevrijden en beheerschen.

Geen wonder, dat uit deze miskende innerlijke diepte eindelijk naar boven dringt, behoefte, begeerte, verlangen naar constateering harer levens-werkelijkheid, en eindelijk uit deze ongeziene, even wonderbare feiten-wereld van gevoel, aandoening, verbeelding en gedachte, van bewustzijn, opwelt de overtuiging, (die als het ware is: een tot zich zelf komen der afgedwaalde intelligentie) dat niets in het Leven, in de Natuur denkbaar is zonder de meest volstrekte waardeering van het psychisch-geestelijk gebeuren.

Alle dogmatisch getwist, dat in meest onduidelijke termen heendraait om de eigenlijke kwestie, en beuzelt over prioriteit van stof of van geest, van ekonomische of ethische faktoren is ij del en nutteloos; vóórrang bestaat hier niet, of is, waar deze wordt aangenomen, hoofdzakelijk van schoolsch-theoretische beteekenis.

De belangen zooals zij nu op dit oogenblik in onze maatschappij' op het spel staan loopen evenwijdig. Ginds sterven proletariërs den hongerdood, hier begaan sombere twijfelaars, geestelijk verhongerden, zedelijk machteloozen, zelfmoord.

In eene samenleving als de onze, die eene zekere trap van ontwikkeling heeft bereikt, werken de stoffelijke verhoudingen anders dan bij de primitieve volks-stammen.

Het feit, dat godsdienst, kunst, moraal, toch alle manifestaties van psychisch-geestelijk kunnen, d.i. menschelijk scheppingsvermogen, gebonden zijn aan stoffelijke, ekonomische, sociale verhoudingen, neemt niet weg, dat zij-Mijn krachtfaktoren, die ook van hunnen kant invloed uitoefenen op de lotgevallen van volk en natie.

In een eenigszins ver-gevorderden toestand van ontwikkeling als de onze, is wisselwerking tusschen uiterlijke en innerlijke gegevens een natuurwet. De ontwikkeling van het bewustzijn,'dé groei der intelligentie, van menschelijk vernuft, aangespoord door groei van behoeften, begeerten, eischen, stelde in staat tot die bemeestering, die aanwending der natuurkrachten, tot die uitvindingen en steeds verbeterde techniek der mechanika, onder welke wij nu in den vorm van fabrieken en tallooze middelen van snel vervoer eerder zuchten dan juichen.

Want de door deze strooming opgeworpen chaos van industrieele mogelijkheden, jammerlijk;-misbruikt, en op de meest onredelijke

Sluiten