Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

purificatie, verheffing volgens een gezuiverde Fantasie, een verdiept Gevoel en een verhelderde Intelligentie.

De materieele nood eener chaotische maatschappij, ten prooi aan de lagere instinkten van den eenling, zich tot verzet scherpend, worstelend om te geraken tot betere toestanden, tot edeler vormen van samenleving, dringt heen, juist ter bevestiging en versterking zijner praktische taak, naar dezen voortgang in psychisch-geestelijke bewustwording. Geboren dus uit de maatschappelijke verschuiving, de stoffelijke revolutie onzer dagen, weet deze geestelijke beweging zich met gene vast verbonden, kent zich zelve en de andere, beiden, als een gevolg van eenzelfde oorzaak, n.1. van den eeuwig voortstuwenden, kosmischen drang naar voort-ontwikkeling tot steeds nieuwe en hooger vormen van bestaan.

Niet ten onrechte re-ageerde Nietzsche tegen de uitsluitende pre-occupatie met sociale toestanden en ekonomische vraagstukken en plaatste zijn eisch eener „Umwerthung aller Werthe", met de vorming der Persoonlijkheid tot hare hoogst mogelijke ontwikkeling, (want niet anders beduidt zijn paradox van den „Uebermensch",) tegenover die eener eenzijdige sociale belangstelling.

Een wenk, waaraan gehoor moet worden gegeven, wil men ten slotte geraken tot de hoogere éénheid van inzicht, waarin de persoonlijke èn maatschappelijke problemen, naast elkander, gemeenschappelijk de aandacht worden waardig gekeurd, die hun door Marx en Nietzsche elk afzonderlijk, fanatisch, ja sophistisch, in al te insluitenden ijver werd gewijdi

De bijzondere waarde der menschelijke Individualiteit, als grond-materiaal der samenleving, mag geen oogenblik uit het oog verloren worden bij een pogen tot oplossing van maatschappelijke problemen. Evenmin mag echter over het hoofd worden gezien de suggestieve macht van maatschappelijke en ekonomische verhoudingen op het individu.

Van een op juiste waarde schatten dezer beide hoofdfaktoren hangt af de levensvatbaarheid, het doel-treffende van elke theoretische levensbeschouwing, zoowel als van elk streven naar praktische hervorming.

Boven aangeduide zienswijze der Immanenz, van een van de werkelijkheid uitgaand en tot haar terugkeerend Idealisme, brengt eerst recht deze algemeene Levens-verheffing, die der indïviduali-

Sluiten