Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voor de moderne wereld in haar gecompliceerd samenstel en verband een ekonomisch en zedelijk bankroet beteekent, hoe zeldzamer hij zal worden althans in dien vorm van algeheele wederzijdsche vernietigings-woede, die hij nu dagelijks duidelijker aanneemt.

Het denkbeeld dat oorlog het middel kan zijn om de onderlinge belangen der naties te behartigen of hun geschillen op te lossen, wordt weerlegd door de werkelijkheid. Uit oorlog is nog altijd oorlog geboren, inderdaad schept elke oorlog nieuwe bronnen van haat en naijver. En dit niet alleen, het grootste pleit voor den vrede is het ekonomisch bankroet, dat de oorlog na zich sleept. Voeg hierbij de rassenkwestie, het verlies aan menschemevens, dan moet toch de erkenning doordringen, dat oorlog is levensverspilling, een vernietigingsproces, dat geen enkel land en volk straffeloos kan worden opgelegd. Hoe eerder wij ons den oorlog in dezen zin bewust worden, als een ekonomische en zedelijke zelfmoord, als een zelfmoord a outrance en quand-même, hoe eerder de vredes-propaganda zich als een maatregel van noodzakelijk zelfbehoud zal opdringen. Een dergelijke nooddwang blijkt ten slotte het eenig middel om redelijke leverts-maatregelen, die veelal als luchtkasteelen ter zijde worden gedrukt, in toepassing te brengen.

De paniek door de oorlogsverklaring teweeg gébracht gaf b.v. onmiddellijk den stoot aan een ekonomisch verweerstelsel, dat een algemeene sociaal-ekonomische reorganisatie plotseling binnen dén kring der praktische mogelijkheden stelt. En dit is een geluk, want zonder deze sociaal-ekonomische reorganisatie is zelfs geen Europeesche Staten>bond mogelijk en geen zedelijke herleving denkbaar. In deze drie richtingen zal met alle kracht een samenwerking in het leven geroepen moeten worden, om het absolutisme der keizerrijken en hun moorddadig stelsel van regeeren voor goed te vernietigen. De oorlog zelf doet ons het middel aan de hand, geeft ons in dit opzicht vertrouwen. Waarom? Omdat hij de openbaring is van een schier onuitputtelijk reservoir van schatten, van geld, bezit en bovenal van menschelijk weerstandsvermogen en menschelijk genie. Het groote wereldprobleem is het bevrijden dezer schatten uit de tyrannie eener domme kortzichtigheid, uit dé boeien van een verpletterend militarisme om hen in dienst te stellen van

Sluiten