Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geschiedkundig natuurlijke loopbaan van verleden, heden en toekomst, volgt het synthetisch inzicht het levens-élan in zijn onsterfelijken drang voorwaarts en omhoog, ons de kern der waarheid ontsluierend die in eiken vorm van partij en kerk-geloof momentaan is opgesloten.

Zonder deze innerlijke revolutie zinkt telkens weer de uiterlijke revolutie ineen, wekt de eene gewelddadigheid de andere, wordt de menschheid tusschen de twee uiterste polen der reaktie, oorlog en revolutie, revolutie en oorlog, eeuwig heen en weer geslingerd.

De openbaring ons door den wereld-oorlog gebracht waarschuwt in deze richting.

De bestrijding van het Imperialisme, van de eindelooze conflikten, de bloedige oorlogen die het oproept kan slechts het verlangde resultaat brengen indien in de velerlei kringen die zich deze bestrijding tot taak stellen een dieper en ruimer inzicht is ontwaakt, waardoor samenwerking, een krachtdadig gemeenschappelijk optreden mogelijk wordt.

Wanneer eenmaal de oorlog tot een einde is gekomen kan een behoud van den vrede slechts mogelijk zijn als in de politieke verhoudingen, in het sociaal-ekonomisch stelsel nationaal en internationaal nieuwe beginselen aan het woord komen, nieuwe leidmotieven vernomen worden.

Zelfs de revolutionnairen schieten hier te kort, verstokt als ze blijven in hun eigen partijdigheid, hun eigen voor-oordeel en ophitsing tot onverzoenlijken klassen-strijd, in welken, het kan niet anders, de ellende en het geweld van den rassen-oorlog vermenigvuldigd worden.

Het feit is, dat de felle partij-strijd uit den booze is en wij zien het nu toch duidelijk, niet vooruitbrengt, en op het psychologisch moment den toestand niet beheerscht. „The party system is doomed", werd reeds jaren geleden in Engeland gezegd, door een van die scherpzinnige intellektueel-radikalen, die aldaar zoo vaak de waarheid' uitspreken, en praktisch van zin als zij zijn, haar juister onderkennen dan de meer geleerde dogmatici in Duitschland.

Het partij-systeem is veroordeeld, omdat de eene partij, de ander het besturen onmogelijk maakt èn omdat zoo dikwijls de partij wordt gesteld boven het beginsel.

Sluiten