Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

streving bescheidenheid, want opmerkelijk mag het genoemd worden dat juist onder hen die het ekonomisch vraagstuk ethisch en psychologisch trachten te doorgronden, dat juist buiten den kring om der geschoolde Marxisten de grootste trouw aan beginselen, de meeste karaktervastheid, het eigenlijk weerstands-vermogen tegen, den oorlog en het imperialisme gevonden is. Om een enkel voorbeeld te noemen:

John Hobson, de Engelsche sociaal-ekonoom in wiens arbeid de menschelijke waardeschatting (the human valuation) bij zijn onderzoek en analyse van het maatschappelijk probleem altijd vóórop staat, de humanistische socialist dus bij uitnemendheid, heeft nimmer voor den oorlogsgod gebogen, heeft het stelsel dat hem dient, het Imperialisme onmiddellijk erkend en aangeklaagd in zijn verderfelijke tendenzen..~

Hoor hoe hij resumeert aan het slot van zijn studie over dit Imperialisme en vraag u zelf a'f in welk opzicht deze humanist in zijn vernietigende kritiek van dit systeem achter staat bij welken Marxist of welken revolutionnair ook.

„Imperialisme is een lagere keuze van nationaal leven, opgedrongen door een eigen-belang dat voedsel geeft aan de begeerten „naar groot-bezit en gedwongen overheersching, het is in elke „natie een overblijfsel van den dierlijken bestaans-strijd uit vorige „eeuwen.

„Dit imperialisme als politiek aanvaard sluit in een beslist opofferen van die aankweeking der hoogere innerlijke kwaliteiten „welke voor de natie zoowel als voor het individu bete'ekenen de „overheersching der rede over brutale begeerten. Het is de zonde, „die in alle opbloeiende staten binnen sluipt en in de orde der „natuur blijft zijn straf onveranderlijk."

Aldus schteef John Hobson veertien jaren geleden. De wereldoorlog heeft hem sedert in het gelijk gesteld. In het verloop van den oorlog blijkt de ontwrichting, waaraan de imperialistische leer de volkeren ekonomisch en moreel prijs geeft, blijkt bij den dag duidelijker, dat zij die deze leer verkondigen hun straf niet zullen ontgaan.

Reeds ten tijde van den Transvaal-oorlog trad Hobson op als bestrijder van den oorlog en van het Imperialisme, van de politiek die hem had voorbereid. Het nieuw Imperialisme werd door hem

Sluiten