Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in zijn eerste brutaal optreden in Engeland onmiddellijk in al zijn levensgevaarlijke tendenzen gebrandmerkt als de aartsvijand van zijn vaderland niet alleen, maar van geheel de menschheid in haar strijd voor waarheid en recht, voor bevrijding uit den ban eener valsche ideologie en van een drukkend despotisme.

Hij zag het bevrijdings-, het hervormings-élan gebroken in elke natie, hij zag de zegepraal eener aloude reactie in haar nieuwsten vorm, die van het schitterend en verlokkend Imperialisme van de 20ste eeuw, de eeuw waarvan men de sociale evolutie, de geestelijke wedergeboorte verwacht had. Hij wees er op hoe in het klein begin der annexatie-oorlogen, het ontzaggelijk gevaar van eindelooze conflikten, de ramp van den wereldoorlog verborgen was.

Thans, evenals toen tijdens den Boerenoorlog, behoort John Hobson tot de weinigen in Engeland wier hooger inzicht de oorlogs-hypnose weerstand' biedt, tot die, helaas bij den dag meer benarde groep van onafhankëlijken, intellektueelen, burgerlijke humanisten, zoowel als socialisten, die de verantwoordelijkheid hunner moreele, intellektueele en sociale leiding niet prijsgeven, maar trouw aan hun innerlijk bewustzijn hun vaandel hoog en onbevlekt boven de verdwazing uit der massa en der leiders weten op te beuren.

En' dit zonder direkt agitatorisch gebaar anders dan de handhaving van het vrije woord in geschrift en op het podium, en dit zonder direkt aansturen op revolutie, maar met de welsprekende overreding van een bezonken intellektueel inzicht, de kracht eener nieuwe moreele overtuiging die van geen compromis met de verouderde opvattingen weten wil en het imperialisme, in elk zijner nieuwe vormen, maar eeuwen-oude ge-aardheid, met heldenmoed bestrijdt. Een volledige redelijkheid die aanbeveling verdient voor wie wenschen te komen tot een volledige hernieuwing en een duurzamen vredes- d.w.z.: ontwikkelingstoestand zoowel in socialen als politieken zin.

De intellektueele pacifisten, die onder den titel: „The philosophy of pacifism" verleden jaar in Londen voordrachten hielden, bewogen zich in deze zelfde richting. Dat een Patrick Geddes, de welbekende Schotsche professor in Botanie, wiens kennis en belangstelling niet beperkt bleef tot het rijk der plantkunde, de man der nieuwste evolutie-leer, ook in het rijk der menschen, een

Sluiten