Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

juist deze strijd in zijn volstrekte noodzakelijkheid en rechtmatigheid erkent.

„Naast den ekonomischen strijd, de strijd om een levensbeschouwing in overeenstemming met het bewustzijn van den modernen tijd."

Meer dan vijf-en-twintig jaren geleden reeds, formuleerde zich mijn levenservaring in dezen zin. Latere gebeurtenissen, bovenal in onze dagen de ervaring van den wereldoorlog, dringen deze conclusie meer en meer op den voorgrond. Niet minder dan om ekonomisch weerstandsvermogen gaat het heden ten dage om zedelijk-geestelijk weerstandsvermogen.

Het is juist gebrek aan dit laatste, dat een verwilderingsproces zooals wij heden ten dage ekonomisch en geestelijk doormaken, heeft mogelijk gemaakt.

Nooit is dan ook de strijd om brood, om de meest elementaire bestaansvoorwaarden, zóó zeer verbonden geweest aan den strijd om Inzicht al in onze dagen.

Om een Inzicht, dat lijnrecht ingaat tegen de oorlogsleuzen, die aan beide kanten door de oorlogvoerenden beleden worden om hun imperialistische belangenworsteling te verontschuldigen. Indien zooals inderdaad te verwachten is, uit de verschrikkingen van den wereldoorlog de vrijheidsdrang niet alleen gered wordt maar sterker op gaat streven, dan is dit niet te danken aan de bedoelingen der oorlogvoerenden, maar aan de levenswetten, die zich voltrekkend in tegenstellingen, uit het militarisme op z'n hevigst de noodzakelijkheid van het pacifisme bewijzen, en uit den dwang' de vrijheid doen geboren worden.

De revolutie van de daad (en elke daad, die lijnrecht ingaat tegen den oorlog en zijn oorzaak en werking, verdient dezen naam, welke party het moge zijn die haar propageert) kan zonder een revolutie in inzicht en levensopvatting, m geloof, niet worden tot uitgangspunt eener grootsche, radikale wereldhervorming, die blijvend zal zijn. 3

Maar omgekeerd kan ook geen enkel nieuw inzicht, geen enkele geestelijke beweging, de nieuwe moraal, om welke het ten slotte gaat, opbouwen in een maatschappij als de onze is, in welke de suggestie van het kwade die van het goede op de meest brutale wijze verdringt. Er bestaat echter groot gevaar, dat de geestelijke

Sluiten