Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van den fabrikant, pressie uit op den Inlander, die met volhardend flegma zijn desahoofd gehoorzaamt, gewoonlijk in kalme berusting zich bij alles nederlegt.

Soms weten aandeelhebbers in den desagrond niet eens dat hun grond verhuurd is en vernemen dit eerst door het onderzoek der grondhuur-commissie. Het desahoofd heeft eenvoudig, om de prem.es te verdienen, 's mans grond aan den fabrikant verhuurd. Uit vrees voor het desahoofd berust de Inlander voor de commissie.

In de meeste gevallen ontvangt het desahoofd van den fabrikant het totaal der huursom voor de gronden zijner desa ter verdeeling. Uit anonieme desa-klachten blijkt dat soms een deel van de aan ieder toekomende grondhuur door het desahoofd is achtergehouden.

*

Een suikerfabrikant huurt soms een complex sawah voor 5 jaar, ter beplanting van jaarlijks % met riet. Hij beplant echter het geheele complex met suiker en geeft den Inlander in ruil anderen grond, waarop juist riet heeft gestaan, zoogenaamde „dongkell an'*-grond, die meer arbeid geeft voor padi-aanplant dan de „lanja h"-grond waarop hij recht heeft (grond „gewend" aan padi-aanplant). Dit geschiedt weer in overleg met het premietrekkende desahoofd. „De aandeelhebber in den communalen grond heeft er eenvoudig in te berusten".

Op enkele fabrieken worden de gronden ingehuurd met z. g. „spillage" voor grondverlies aan wegen, slooten, onbeplantbare gedeelten, bedragende 10 pCt., op 50 roe per bahoe. Door dit stelsel komen dikwijls bij opmeting gronden te kort, allerlei geschillen ontstaan er uit, de Inlander beweert dat meer van zijn grond beplant is dan hij had toegezegd.

Sluiten