Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

waren van voor den oorlog en uit het eerste jaar van den oorlog. Inmiddels echter zijn de toestanden diermate veranderd, dat deze schildering geenszins meer in overeenstemming met de werkelijkheid is, want eenerzijds is de verbinding tusschen Nederland en Indië steeds moeilijker geworden en thans vrijwel geheel opgehouden, terwijl anderzijds het economisch leven in Japan een ongekende vlucht heeft genomen. Wel degelijk beleggen de Japanners thans kapitalen in Indië, wel degelijk komen er thans kooplieden van aanzien en stichten zij er handelshuizen, die met de onze concurreeren, wel degelijk ook begint de Japansche industrie in Indië die plaats in te nemen, welke onze Nederlandsche nijverheid er langzamerhand verliest ten-gevolge van de afgebroken verbindingen ter zee. Het ware struisvogelpolitiek dit niet te willen zien en niet te willen begrijpen, dat onze gehavende handelsvloot na den oorlog een geduchten tegenstander zal vinden in die van Japan, welke bijna geheel intact is gebleven, niet te willen erkennen, dat onze kooplieden en industriëelen al hun kennis en vernuft zullen behoeven om het verloren terrein op de Japanners te herwinnen. Toch doet mijn vertrouwen in ons volk mij gelooven, dat wij het op den duur in dezen vreedzamen strijd niet tegen de Japanners zullen behoeven af te leggen en ik herhaal wat ik in mijn Gidsartikel reeds zeide: Oud-Holland staat op dit gebied den beste!

Maar, nu ik mij in dit artikel ten bewijze van het niet-bestaan eener pénétration pacifique beroepen heb op deze toenmaals nog niet ingetreden veranderingen, daar ligt het voor de hand, dat men a contrario redeneerend tot de' slotsom zal komen, dat nu Japan wel kapitaal, wel invloedrijke kooplieden, wel veel nijverheidsproducten naar Indië zendt, er van diezijdejlus thans ook wel het gevaar eener pénétration pacifique dreigt.

De aanleiding tot zulk een misverstand nu is hierin te vinden, dat ik in mijn Gicte-artikel het begrip „pénétration pacifique" in tweeërlei beteekenis heb gebruikt, omdat mij de strekking van dezen term in die dagen nog niet geheel helder voor oogen stond. Eerst de dissertatie van Dr. Nederbragt over de pénétration pacifique in China heeft mij doen zien, waar bij mij de

Sluiten