Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gegevens en ervaringen, een volbewusten strijd van motieven en tegenmotieven, tot gevolg zou hebben gehad, ja die reactie kunnen doen uitvallen volkomen tegengesteld aan die, welke de „rede" zou hebben doen ontstaan. Deze krachten moeten voor geen twee menschen volkomen gelijkwaardig en gelijkrichtend zijn, zij moeten van zoo aanmerkelijke grootte zijn, dat zij in vele gevallen den invloed van het „verstand" geheel te niet kunnen doen. Deze krachten worden ontwikkeld — het is ons allen welbekend — door dat groote, dat gewichtige deel van ons geestelijk zijn, dat we „gevoel" noemen.

De bedoeling van dit werkje is een stukje psychologie te geven, waarin iets van het samengestelde raderwerk van ons geestelijk mechanisme wordt blootgelegd en wordt uiteengezet hoe eenige van de voornaamste onderdeelen werken.

De meer directe aanleiding tot het schrijven van dit opstel is de splitsing geweest, die de oorlog in ons volk heeft teweeggebracht; hier en daar heb ik dan ook — zooals ik boven reeds meedeelde — ter illustratie een voorbeeld gekozen uit het rijke materiaal, dat de oorlog ons heeft verschaft.

Menigeen zal bij het lezen van dit boekje bemerken, dat veel van het daarin behandelde niet nieuw voor hem is. Ik hoop echter, dat de ontleding' van op zichzelf niet onbekende verschijnselen voor velen nog een anderen kijk op de dingen zal opleveren. Deze ontleding kan er bovendien toe meewerken om ons wat nederiger te maken met betrekking tot het oordeel over het gewicht onzer eigen meeningen en wat milder in het oordeel over de opvattingen van andersdenkenden.

Niet zelden kunnen wij waarnemen, dat in onzen geest een invloedf^wordt uitgeoefend op de richting van ons denken; dat voorstellingen van bepaald karakter, behoorend tot een bepaald onderwerp, tot een bepaalde groep buitengewoon gemakkelijk worden gewekt en —^wanneer het brengen er van in het veld van ons bewustzijn door een aangenaam gevoel wordt begeleid — zooveel mogelijk ook opzettelijk

Sluiten