Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

worden toegelaten. Een dergelijke, door een bepaald affect bijeengehouden massa van voorstellingen (Jung) noemen we een complex.

Laten we veronderstellen, dat iemand een bijzonder genoegen heeft in zeilen. Dingen, die hem anders niet zouden interesseeren (de breedte, de kracht van den stroom, de bochten van een bepaald vaarwater, worden bekeken in verband met zijn liefhebberij. In de courant zal een artikel over de zeilsport terstond zijn volle aandacht hebben, onder de rubriek „wedstrijden" zullen de zeilwedstrijden het eerst of misschien uitsluitend worden gevolgd. In gesprekken zal hij moeite doen om op het onderwerp: zeilen te komen en dit stokpaard niet gemakkelijk meer loslaten, als hij er eenmaal opzit.

Een dergelijk „stokpaardje" kan als een bepaalde variëteit van een complex worden beschouwd, wel ieder mensen heeft tijdelijk of meer blijvend zoo'n paardje bereden.

Hieruit volgt reeds, dat de complexen diversen inhoud kunnen hebben, de samenstellende deelen kunnen allerlei variaties vertoonen, de aan het complex gebonden emotioneele warmte kan aangenaam of pijnlijk, sterk of betrekkelijk zwak zijn.

De invloed nu, door het complex op het bewustzijn uitgeoefend, is evenredig aan de sterkte van het aan het complex gebonden affect. Bepaalde omstandigheden kunnen iemand zoo „vervullen" of „dwarszitten", dat zij de geheele persoonlijkheid in beslag nemen, de niet met het complex verband houdende geestelijke werkzaamheid volkomen verlammen. Ik wijs hier op den zwaar verliefden jongen man, wiens aandachtsbepaling in andere richting dan die van zijn „verliefdheidscomplex" onmogelijk kan zijn.

Complexen hebben een richtend vermogen, zij geven aan onze gedachten en uitingen een beweging in bepaalden zin en zijn dan ook in dit opzicht met „krachten" te vergelijken. Evenals deze kunnen ze slapendè zijn, dus als potentieele energie worden beschouwd, welke onder bepaalde omstandigheden in kinetische wordt omgezet. 181

Sluiten