Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zelf, maar is en blijft toch — afgezien van de onvermijdelijke hindernissen, welke de concurrentie voor hem met zich brengt — gebonden door zijn instinct, dat de grenzen aangeeft» waarbinnen het mag toegeven aan zijn voortplantingsdrift.

De mensch is noch afhankelijk van uitwendige omstandigheden, zooals de plant, noch wordt hij door instinct in bedwang gehouden, zooals het dier, waaraan de natuur voorschrijft, in hoeverre en in welke richting het zich mag voortplanten.

Geroepen tot heerschappij over instinct en uitwendige omstandigheden, is de mensch binnen zeer wijde grenzen vrij om zijn voortplantingsarbeid naar believen uit te breiden of te beperken, d. w. z. zelfstandig te reguleeren.

De verhooging van 's menschen geestelijk niveau heeft ten gevolge gehad, dat hij het plan der natuur heeft leeren doorzien en de verwerkelijking van dat plan als een plicht heeft leeren beschouwen, waarvan hij de vervulling naar eigen goeddunken mag inrichten. En terwijl hij met een zeker gevoel van dankbaarheid opmerkt, wat als drijfveer in het verleden, zonder dat hij er zich van bewust was, heeft medegewerkt tot zijn vervolmaking, tracht hij dat nu voortaan volbewust een rol te laten spelen in de toekomst. Dezen plicht vervult de mensch gewoonlijk door het scheppen en aan de nakomelingschap overdragen van waardevolle cultuurmonumenten.

Daar evenwel door een dusdanige bewuste ontwikkeling de afstand, die den mensch scheidt Van de overige natuur, toeneemt en deze laatste hem tracht te vervreemden van zijn betrekkingen tot de lagere organische wereld, moet er aan de vergeestelijking, dat is dus aan de beschaving, onvermijdelijk paal en perk gesteld worden, aangezien wij bij de voortplanting steeds weer de dierlijke en plantaardige preliminaire overgangsstadiën doorloopen moeten.

Een verbreeding der kloof tusschen natuur en cultuur is een onafscheidelijk begeleidend verschijnsel

»«u. ei* ontwikkelingsproces, dat met vergeestelijking

Sluiten