Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

En met reden. Beider streven was verschillend en moest dat zijn.

Duitschland — eeuwenlang verbrokkeld — kwam tot de eenheid van een machtigen Staat — met wereld-idealen ten slotte.

Nederland zonk tot den rang van de kleine Staten. Er wordt veel gepraat over de saamhoorigheid aller volken. De opvatting is mogelijk dat die saamhoorigheid een chimère is.

Maar wat geen droombeeld is — dat is de beteekenis der kleine volken, die een afzonderlijken Staat vormen.

Voor het meerendeel zijn zij cultuureenheden van den eersten rang. Hun innerlijk leven was en is meer gericht naar de diepte dan naar de oppervlakte. Kleine kernen gelijk, wier uitstralend licht verder reikt dan hun bodem.

Hun invloed wordt erkend door hen, die het peil van de algemeene beschaving aflezen. Door hen, die de geschiedenis van het menschelijk geloof, van de menschelijke kunst, van de menschelijke wetenschap doorvorschen.

Niet door groote werelddroomen verward, niet door naijver van machtiger tegenstanders in spanning gehouden, werken de kleine volken aan de verdieping van hun inzicht, aan de vermeerdering van hun kunnen.

Daarom behaalt, wat zij op de wereldmarkt vertoonen, in beide opzichten, meermalen den eersten prijs.

Zoo is historisch de tegenstelling tusschen Nederland en Duitschland geworden.

Zoo zijn ten slotte de historische betrekkingen tusschen beide landen opgelost.

Maar daarmede wil niet gezegd zijn dat beider lot voor elkander verder onverschillig is. Een bloeiend en vriendschappelijk Holland kan niet anders dan voordeelig zijn voor Duitschland. De macht van Duitschland voor Holland minder een gevaar dan een steun. Een steun tegenover de wereldverdeelende plannen van Engeland en Amerika. De inbeslagname onzer vloot heeft doen zien wat wij van die zijde te verwachten hebben. De Nederlander die zijne historie kent,

Sluiten