Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verklaart om gelijk de zon „op te gaan over de menschen, om het land te verlichten." De bedoeling schijnt dus wel te wezen den wetgever te verheerlijken door hem met den zonnegod te vergelijken.

Wat voorts den inhoud der wetgeving betreft, zoo dient wel eenerzijds voetstoots toegegeven dat er èn in de formuleering èn in de stof van onderscheidene wetsbepalingen kennelijke overeenkomst tusschen de Mozaïsche geboden en die van Chammoerapi bestaat, met name ten aanzien van het vergeldingsrecht; de regel „oog om oog en tand om tand" geldt in Babel evenzeer als in Israël. Maar hier staat toch ook weer tegenover dat het geheel der juridische zoowel als der sociale verhoudingen in beide wetgevingen zoo geheel andersoortig is, en dat de grondbeginselen welke beide beheerschen zoo door en door verschillend zijn, dat van eene analogie in reëelen zin geen sprake kan wezen. De overeenstemming betreft alleen het bijkomstige, in het wezenlijke is er het grootste verschil. Om dat verschil te doen gevoelen willen we slechts op de volgende punten wijzen. De wetgeving van Chammoerapi kenmerkt zich door eene gestrenge wreedheid: met den dood gestraft wordt niet alleen diefstal, maar ook het voorthelpen of in huis ontvangen van een voortvluchtigen slaaf; erger nog is dat een min, die het haar toevertrouwde kind, indien het gestorven is, zonder toestemming der ouders door een ander vervangt, de borsten worden afgesneden, of dat een geneesheer, die door eene ongelukkige operatie iemands dood veroorzaakt of zelfs ook maar zijn oog vernield heeft, de hand wordt afgehakt; terwijl wel het toppunt wordt bereikt in de bepaling, dat zoo een man een bevruchte vrouw slaat, en dit voor haar doodelijk gevolg heeft, diens dochter zal ter dood gebracht worden. Deze laatste bepaling is ook bizonder geschikt om ons het eigenlijke rechtsbeginsel van Chammoerapi's wetgeving te doen kennen. Het gaat daarin blijkbaar niet om eene zedelijke bestraffing, maar om eene materieele vergelding. De schuldige is oorzaak geweest dat een ander zijn dochter verloor, derhalve moet ook hij zijne dochter verliezen. Datzelfde beginsel blijkt uit een aantal bepalingen, die de schadevergoeding regelen welke bij mishandeling van een slaaf aan diens meester of bij mishandeling van een dier aan deszelfs eigenaar moet worden

Sluiten