Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een gevaarlijke vijandin heeft te bestrijden, desnoods te ontvluchten. Als sterk sprekend voorbeeld van de Oostersche tegenover de Westersche positie der vrouw in de Russische literatuur staat mij op 't oogenblik voor den geest het tooneelstuk van Ostrofsky, hetwelk in Nederlandsche vertaling „Het Onweer" heet.

De houding van Tolstoy tegenover de vrouw is Oostersch om de eenvoudige en afdoende reden, dat hij als Rus een Oosterling was.

In het vervolg van mijne waardeering zal ik hier en daar nog gelegenheid vinden, om den vinger te leggen op het specifiek-Russische, dus Oostersch getinte karakter van Tolstoys denken en doen.

Onder deze Algemeene Opmerkingen wensch ik alleen nog te waarschuwen voor de nationale betrekkelijkheid, welke Tolstoy aankleeft en, als zijnde Russisch, wel voor Russen opgaat, doch niet voor West-Europeanen gelden kan.

De oud-moderne theologie heeft het beeld van Jezus zoeken te verklaren uit en te waardeeren naar de historische en nationale betrekkelijkheid, waaraan Jezus als Jood van 19 eeuwen geleden verschakeld is geweest, al werd daarom zijn wereldhistorische beteekenis geenszins betwist of verkleind. Ja, naast die historische en nationale betrekkelijkheden meen ik voor Jezus nog op de klimatologische betrekkelijkheid te moeten wijzen. Immers, indien de eisch van Matth. VI: 28 in volstrekten zin gesteld is, zullen wij in ons natte en gure klimaat de woorden „En wat zijt gij bezorgd voor de kleeding ? Aanmerkt de leliën des velds, hoe zij wassen; zij arbeiden niet en spinnen niet" voor ongezegd mogen houden.

Al wil ik voor Tolstoy geen historische en geen klimatologische betrekkelijkheid laten gelden, die voor ons anders zouden wezen dan voor hem, er bestaat tusschen Tolstoy en Rusland terdege een nationale betrekking, en deze brengt voor Tolstoy een nationale betrekkelijkheid mee, waarom wij in Westelijk Europa ons betrekkelijkerwijze niet hebben te bekommeren, al wil ik daarmee in geenen deele aan Tolstoys algemeene beteekenis voor de wereldgeschiedenis te kort doen.

Sluiten