Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een onzinnig denkbeeld, dat het moederschap zelfopoffering is. „Vrouwen zijn nooit menschen van haar tijd, zij redeneeren onlogisch en houden vast aan ongerijmdheden''. Met den heer Huret van de „Figaro" sprekende, zeide hij: „Uit mijn eigen ervaring weet ik, dat de vrouw beneden den man staat".

Als een Oosterling heeft Tolstoy in de eerste helft van zijn leven de vrouw gebruikt en misbruikt, als een Oosterling/ heeft Tolstoy in de tweede helft van zijn leven de vrouw gesmaad en versmaad. Zijn eigen verleden anders legde hem de zedelijke verplichting op, om eerder den man en den vader beschaamd te maken dan de vrouw en de moeder.

Rigorist was Tolstoy ook ten opzichte van de moderne wetenschap. Ook tegenover de moderne wetenschap predikte hij een soort ascese. Hij wilde alléén maar weten van de Wet der Liefde; maar hij vergat daarbij, dat liefde tot God ons kan drijven, ja ons moet drijven tot kennismaking met Gods wetten in de natuur, en dat dan voor ons alle natuurwetenschappen gerechtvaardigd zijn, die het resultaat van die liefdeVolle aandrift blijken. Dat neemt alweer niet weg, dat niemand in de materialistische 19de eeuw zulke vreeselijke en vreeselijk ware beschuldigingen tegen de moderne wetenschap heeft ingebracht als juist Tolstoy.

Bij consequente naturen zal men weinig vinden van toegevendheid en waardeeringsvermogen. Consequent nu was Tolstoy tot het uiterste. Maar dadelijk moet ik er aan toevoegen, dat Tolstoy geen sterveling zoo zwaar heeft doen lijden onder zijn onverdraagzaamheid en gebrek aan waardeeringsvermogen als zich zelf.

Tolstoys ascese is grootendeels boete geweest. Boete heeft zijn leven groot gemaakt. Hij is de Man van Boete geweest. Indien men mag zeggen: in Adam heeft de menschheid gezondigd, in Jezus Christus is de menschheid gerechtvaardigd, dan mag men zeggen: in Tolstoy heeft de Christenheid boete gedaan.

Maar boete heeft zijne ascese onzuiver gemaakt. Hoever zou zijne ascese gegaan zijn, indien zij niet te ver gegaan ware door boete? Waar zou Tolstoy zich van onthouden hebben, indien hij niet eerst zich had overgegeven? Wat zou er bij hem als algemeen Christelijke ascese zijn overgebleven, indien hij het persoonlijk element er buiten had weten te houden?

Sluiten