Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zaak zijn. Het gaat er om door methodisch werken methodisch werken te leeren. Dat menig geneesheer of advokaat de wetenschap niet vooruit brengt, heeft daarmede weinig te maken, ook in hun praktijk werken ze toch — als ze hun werk althans goed doen — naar zuiver wetenschappelijke methode. Ze onderzoeken elk geval op de rechte wijze en trachten het tot een hooger terug te voeren. Zulk werken moet men als student leeren, men moet het pogen in praktijk te brengen van meet af aan.

Studenten mogen niet zijn als de jonge vogels, die den mond slechts openhouden, ze zijn als de kleinere afdeelingen van het leger, dat in het kleine zelfstandig het plan van den staf volbrengt. Het leiden der hoogleeraren is dan ook niet een voordoen, maar een voorgaan, dat op zelfstandig volgen rekent en elk volgeling loopt in de vaste overtuiging, dat hij op eigen beenen gaat. Bij alle verschil eenheid van methode, en die eenheid waarborgt saamhoorigheid.

En nu is het kenmerk van die methode, dat ze de wetenschappelijke is, haar te gebruiken mag studeeren heeten. En het eigenaardige van het wetenschappelijke zal steeds zijn, dat het vorscht naar de diepste gronden.

Laat een kind aan het strand bonte schelpen vergaren, Zoo wie paarlen begeert, duikt in het hart van de baren1)-

Waarom mag de Universiteit niet tevreden zijn met het meedeelen van stof, — omdat aan haar ieder te zoeken heeft naar het cur en het unde. Daar zijn beginselen, die beheerschen alles, alle onderzoek, alle beschouwing, alle stelsel. Die beginselen zijn soms verborgen, verscholen, maar dan als de grafkamer in de Egyptische pyramide, om wier wil heel het gevaarte is gebouwd. Die beginselen moeten worden gezocht, opgespoord, overwogen, doorzien in hun strekking. Dan eerst kan van ware wetenschap worden gesproken, als dit alles tot zijn recht komt. Principieel studeeren is — formeel genomen — voor mij niet anders dan zuiver wetenschappelijk werken. Aan de hoogeschool past geen pompen, maar

•) Ten Kate.

Sluiten