Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

scherpst gevoelen deed, een stelsel van verdeeling en zoo noodig van rantsoeneering in het leven geroepen, waarbij aan verschillen in koopkracht bij de verbruikers alle invloed op de verdeeling in beginsel ontnomen werd. Uitvoer werd slechts toegestaan, voorzoover het landsbelang het gedoogde.

Nu het internationaal verkeer zich allengs begint te herstellen en de prijzen der voornaamste handelswaren in de verschillende landen zich wederom aan elkander gaan aanpassen, blijkt, hoe diep het geschetste proces gedurende den langen duur van den oorlog op de economische structuur der verschillende landen heeft ingewerkt. Geheel zonder lichtpunten moge de tegenwoordige toestand niet zijn. Zoo schijnt voor enkele zeer voorname levensbehoeften van een algemeen wereldtekort niet gesproken te kunnen worden, terwijl, wanneer eenmaal in de meest dringende behoeften van Europa zal zijn voorzien, het feit, dat de wereldtonnage, alles samengenomen, op het oogenblik grooter is dan in 1914, wellicht op het vrachtniveau zijn invloed zal doen gevoelen. Meer en meer staat echter te vreezen, dat deze lichtpunten gering zullen zijn, vergeleken met den invloed, die van den achteruitgang, dien het productief vermogen van Europa wellicht voor een reeks van jaren zal aanwijzen, op het prijsniveau zal blijven uitgaan. In zijn kern is het duurtevraagstuk een vraagstuk van aanpassing van productie en consumtie. Van de productie wordt thans niet alleen gevorderd te voorzien in een consumtie van verbruiksgoederen, die op het oogenblik wellicht eer de neiging heeft zich uit te zetten dan zich in te krimpen, en daarnaast, gelijk vóór den oorlog, in het geregeld jaarlijksch verbruik van machines en andere hulpmiddelen bij de productie, maar bovendien staat zij voor de taak in een zoo gering mogelijk aantal jaren het ontzaglijk tekort aan machines en andere kapitaalsgoederen, dat gedurende den oorlog is ontstaan, aan te vullen. Het schijnt voorshands uitgesloten, dat de eigen productie van Europa aan deze eischen zal kunnen voldoen, zoodat, welke tijdelijke hulp ook van elders moge worden geboden, een moeilijk aanpassingsproces tusschen productie en consumtie onvermijdelijk schijnt. Is deze voorstelling juist, dan liggen in deze richting de meest wezenlijke en tevens meest ernstige problemen van het duurtevraagstuk en zullen ook de landen, die wellicht zelf in dit opzicht minder hebben geleden, van dit alles den directen terugslag ondervinden.

Op de noodzakelijkheid eenerzijds de productie te vermeerderen en anderzijds de consumtie in te perken is reeds door velen in den lande met nadruk gewezen. Van beider belang is de Regeering overtuigd. Zij acht het haar taak harerzijds tot de vermeerdering der productie zooveel mogelijk mede te werken, terwijl het belang van vermindering der consumtie indirect door belastingvoorschriften en andere maatregelen kan worden gediend. Voorts blijft de Regeering,

Sluiten