Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dan met groote behoedzaamheid van de bovenomschreven bevoegdheden worden gebruik gemaakt, terwijl internationaal georganiseerde combinaties aan zoodanig ingrijpen grootendeels ontsnappen. De Schepenvorderingswet levert ten overvloede het bewijs, dat, wil een belangrijke eenzijdige prijsverlaging van goederen of diensten, die een internationale markt hebben, effect sorteeren, men zich niet tot het enkele decreteeren der prijsverlaging kan beperken.

Niet zonder beteekenis kunnen de genoemde bevoegdheden, en thans in het bijzonder die tot het verbreken van contractvrijheidbeperkende bedingen, ook zijn bij enkele uitwassen, die wellicht gedurende den oorlog op dit gebied zijn ontstaan. De monopolistische positie, waarin de producent en in het algemeen hij, die in het bezit was van grondstoffen en goederen, in het tijdperk van schaarschte reeds als zoodanig verkeerde, kan het mogelijk hebben gemaakt, dat door den afnemenden tusschenhandel en anderen noodgedrongen bedingen zijn aanvaard, die dezen thans in hun vrijheid tot het opzoeken van de beste markt beperken. Er laten zich gevallen denken, waarin voor zoodanig beding zekere grond is aan te voeren geweest en ook hier zal niet dan met inaanmerkingneming van alle omstandigheden mogen worden ingegrepen. Dat echter in het algemeen genomen in deze en dergelijke gevallen het algemeen belang door het herstel van de vrijheid van verkeer wordt gediend, behoeft geen betoog.

Het economisch leven kan zich niet eensklaps losmaken uit het keurslijf, waarin het gedurende den oorlog is gesloten geweest. Kenmerkend voor den huidigen toestand is een algemeene stroefheid in het maatschappelijk raderwerk, die gedurende het overgangstijdperk, dat van betrekkelijk langen duur zal kunnen zijn, ook daar, waar van geen contractueel of feitelijk monopolie gesproken kan worden, mogelijkheden laat van prijsopslag, die in andere tijden, bij een juist functionneeren van het stelsel van vrije mededinging, uitgesloten zouden zijn. Verschijnselen van deze «soort doen zich voor zoowel in den groothandel als in den tusschenhandel en zullen, wanneer zij ter kennis komen van den centralen duurteraad, dezen ook hier tot ingrijpen bij wege van prijsverlaging kunnen leiden. Ook hier geldt dit niet alleen voor goederen, doch ook voor diensten als vrachten en andere verkeerskosten. Zoodanig ingrijpen zal, naar vertrouwd wordt, niet alleen prijsdrukkend kunnen werken, doch tevens kunnen bijdragen tot een spoediger herstel van den normalen toestand.

Ook echter en met name in den kleinhandel en de bedrijven, die met deze op één lijn zijn te stellen, doen zich soortgelijke verschijnselen voor. Trustvorming, uitgesproken trustvorming althans, is hier uiteraard zeldzaam. Eene belangrijk verzwakte werking van de vrije mededinging is echter ook hier te constateeren. Er komt bij, dat het ondeskundig publiek het gezicht op de prijzen verloren heeft. Het reageert niet meer als voorheen op prijsverhoogingen; zelfs plaatselijk laten zich in den

Sluiten