Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

maar waarden die betreffen den individu of de verhouding van den mensch tot' zijn medemenschen.

De Fransche cultuur is echter niet alleen sociaal door wat zij doet, maar ook .door wat zij.is. In geen der tijdperken zijner geschiedenis heeft Frankrijk opgehouden een cultuurland te zijn. Nimmer is zijne beschaving vervlakt of verburgerlijkt, nimmer heeft décadence, heeft zedelijke verwildering die beschaving aangetast, of er was in dezelfde Fransche samenleving een streven naar ernst en kuisching van zeden, die de beschaving redde en in evenwicht hield. En die samenleving bestaat uit individuen die haar trekken vertoonen. De liefde overschreed in Frankrijk vaak de perken die onze conventie haar heeft aangewezen, maar zelfs een over-sensueele vrouw als Ninon de 1'Enclos, is nimmer in haar amourettes „grof" geweest en onthield de kostbare gave van haar zeldzame bekoorlijkheid aan wie die onwaardig was. Ja, de Franschen kunnen losbandig, kunnen uitbundig zijn, omdat ze immer met hun fijn-tastende intuïtie blijven binnen het menschelijke, omdat ze geestig zijn tot in hun uitspattingen, omdat hun natuur elastisch is, en hun beschaving wel een sierlijk kleed gelijkt dat, hoe het worde bewogen door de windvlagen hunner luimen en opgetogenheden, toch telkens terugvalt in de plooien eener natuurlijke convenance.

De Franschman zoekt een milieu. Hij wil zijn krachten van vernuft en geest in dienst stellen van de gemeenschap. Hij wil dat zijn woord in Frankrijk synoniem met welluidende, geestige wending, zich niet verliest in het ijle, maar dat het onmiddellijk vruchtbaar wordt, een concrete waarde vertegenwoordigt in de samenleving. Man van de daad, kan hij niet al te lang verwijlen in de bespiegelende mijmering, wil hij dat de bespiegeling aanstonds leven krijgt. En zoo is de conversatie voor hem niet als helaas 1 dikwijls de gesprekken bij ons zijn: het zoeken om een leege ruimte te vullen met leege woorden, maar de socialiseering van geestelijk leven, het gemeenschappelijk maken van kunst en gedachte. — De Franschman sluit zich niet op in zijn studeerkamer, en geeft zijn tintelende intelligentie spontaan aan zijn medemenschen, in schijnbaar luchtigen kout, waardoor hij in één fleurigen avond bereikt, hetgeen duizend gedegen colleges

Sluiten