Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gevolg van den vooruitgang der ideeën en der historische gebeurtenissen, die de Fransche ziel op een bepaalde wijze beinvloeden, maar wie vertrouwd is met de geschiedenis van de Fransche salons der zeventiende en achttiende eeuw, is in het bezit van een maatstaf, waarmede hij de verschijnselen van Frankrijks gezelschapsleven in later tijden eenigszins beoordeelen kan.

Ik heb U mijn eerste causerie als een der kenmerken van den Franschen geest aangewezen, zijn neiging om zich te uiten in een milieu. Het is daarom dat de salons voor de kennis van dien geest van zoo groote beteekenis zijn. Weinig beschavingen der wereld zijn zoo schatrijk geweest aan schitterende geesten als Frankrijk, maar men kan niet zeggen dat Frankrijk het land geweest is van Descartes en Rousseau, zooals men kan zeggen dat Duitschland het land was van Goethe en Kant. Frankrijk wordt gekarakterizeerd, niet door den uitstekenden individueelen geest, maar door zijn samenleving, waarin de geringste geest iets in zich draagt van het spiritueel fluïde dat er in de lucht is, en de grootste geest als ware het vanzelf sprekend door een intelligente samenleving wordt voortgebracht. En zoo is het niet te veel gezegd indien men Frankrijk noemt het land der salons, hetgeen bedoelt, dat hier de grootste geesten immer een gemeenschap vonden die in staat was hen te begrijpen en te reageeren op hunne oorspronkelijke denkbeelden. Deze samenleving nu, kenmerkt zich door haar intuïtie. De ideeën komen niet van buiten af, zij zijn immanent, de gemeenschap worstelt zichzelve omhoog, en kent geen andere dan haar eigen autoriteit.

Gaan wij in vogelvlucht de verschillende periodes na van de geschiedenis der Fransche gemeenschap, dan zien wij die gemeenschap in de zestiende eeuw als een naar het schoone leven dorstende persoonlijkheid. Uit de duisternis, uit de wildheid, uit de versplintering der middeleeuwen, wil zij zich opheffen naar eenheid en licht. Zij grijpt naar vormen, naar regelmaat van zeden. Is het om den drang te voelen van een kategorischen imperatief, is het om zich te organiseeren tot een krachtig aaneengesloten gemeenschap, die bepaalde doeleinden projekteert en wil verwezenlijken? Neen, Frankrijk zoekt naar het decorum, omdat de vormen een genotrijker

Sluiten