Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en dat hun „recht" op zijn best het Recht van den sterkste is. Wie dat dan niet aandurft, moet geen Vorst willen zijn en zal geen Vorst willen zijn. Doch wie het wel wil en wel durft, vindt daar de voorschriften van het métier: in welke gevallen het goed is, in veroverde streken verdeeldheid te zaaien, in welke gevallen het heerschend vorstenhuis gedood, dan wel verbannen moet worden, wanneer men moet omkoopen en wanneer men moet vleien, wanneer dreigen en wanneer overreden, wat het nut is van partijtwisten in overwonnen gebieden en op welke wijze de veroveraar ze het best aanwakkeren en in stand houden kan — kortom, de raadgevingen, die schoon onuitgesproken nog steeds den grondslag uitmaken van wat men „hoogere diplomatie" pleegt te noemen, van de koloniale en Europeesche politiek der machthebbende mogendheden, met dit verschil, dat de Renaissance-tyran — Macchiavelli's boek is aan Lorenzo de Medicis opgedragen — deed wat hij deed zonder de Schrift in de hand en den mond vol zedelijk vertoon, zonder de hedendaagsche sprookjes van „Heerschersdeugden" en „Heerschersverantwoordelijkheid", ook waar de heerscher op het best noch iets ten goede, noch iets ten kwade uitrichten kan en meedrijven moet met de toevallig bovendrijvende partij.

In dit spel van kracht en tegenkracht kon elk zich opwerpen tot tyran, maar ook tot tyrannen-belager en tyrannen-moordenaar — en ofschoon men den tyran soms bewonderde, altijd vreesde en vaak benijdde — vele sympathieën waren bij den tyrann en-moordenaar. In elk geval was het pompeuze woord „Koningsmoorder" in zijn geëxalteerde beteekenis, welke samenhangt met het dogma van de goddelijkheid des konings van vroegere en latere eeuwen, dien ganschen tijd vreemd. Toen Lorenzo de Medicis in 1478 de deelhebbers aan

Sluiten