Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

afhankelijk; de idee heeft haar zelfstandig bestaan m den totalen samenhang eener hoogere orde van dingen, die onafhankelijk van het aan tijd en ruimte gebonden denken en ervaren het Eeuwig Zijnde uitmaken. Die orde van dingen is het eigenlijk vaderland onzer zielen, de wereld der volstrekte volmaaktheid, de eigenlijke wereld; en de tijdruimtelijke wereld der zintuigüjke ervaring is slechts schijnbaar werkelijk, althans slechts in zooverre werkelijk, als zij uitdrukking vermag te verkenen aan de ideeën, die zelf buiten het bereik der zintuiglijke waarneming gelegen zijn.

Elk ding, dat door ons zintuiglijk wordt waargenomen is vergankelijk, veranderlijk en aan verwording onderworpen. Het erlangt eerst zijne blijvende waarde en beteekenis, voorzoover het heenwijst naar de idee, van welke het de onvolmaakte uit-

^Weeën nu, die het Eeuwig, onveranderlijk Zijnde uitmaken, dat aan geen ruimtelijkheid of tijdelijkheid onderworpen is, staan niet los naast elkander, maar vormen in welgeordenden samenhang een groot, majestueus geheel, een pyramidalen bouw als het ware, die zich toespitst in de alles beheerschende idee van het volmaakt Goede. Hoe zich Plato dien samenhang der ideeën voorstelt, heeft hij niet nader uitgewerkt; maar dat in het rijk der ideeën aan de idee van het volmaakt Goede eene alles beheerschende, centrale beteekenis behoort te worden toegekend, wordt doorhem ten stelligste betoogd en op den voorgrond gesteld.

Want, het mag niet vergeten worden: Platos zoeken naar de waarheid berust in laatste instantie op motieven van ethischer, aard. Met Sokrates is hij het eens, dat redelijkheid in den dienst behoort te staan van zedelijkheid, dat het zedelijk handelen slechts verwacht kan worden van hem, die tot het redelijk inzicht is gekomen. Wel vindt Plato expresselijk dialectische denkmethoden uit om de waarheid te zoeken, zoodat het schijnt, alsof het vinden der theoretische waarheid zijn laatste doel is en het hem dus te doen is om die waarheid en niets meer. Maar telkens blijkt dan weer, da de gevonden waarheid door hem als het onmisbaar richtsnoer wordt

Sluiten