Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De eenzijdigheid van dit antwoord hangt samen met de tijdsomstandigheden, waaronder de cynische wijsgeeren optreden.

Om dit goed te begrijpen moeten wij de aandacht vestigen op de eigenaardige tegenstelling, die het uitgangspunt der cynische levensopvattmg uitmaakt, namelijk die van natuur en cultuur Het is reeds voldoende gebleken, dat de strijd der cynische wijsgeeren tegen de „inbeelding" berust op eene negatie van de cultuurwaarden. Nu kan niet worden ontkend, dat de voortschrijdende cultuur voorwaar niet altijd is, wat zij behoorde te zijn, namelijk eene veredeling van de lagere natuurdriften en hare omschepping tot vormen van hooger begeer- en wilsleven. Maar al te vaak, — ook wat in onze dagen geschiedt, bevestigt dit! — blijkt zij' die driften te voeden en te versterken met de geraffineerdheden eener uitwendige beschaving. Boosheid, onreinheid, egoïsme, onzedelijkheid, het behoort tot dat schadelijke onkruid, dat welig bloeit op den akker van die zoogenaamde beschaving, die in haar eigenlijk wezen slechts geverniste barbaarschheid is. Wanneer de cultuur met meer doet dan het intellect slijpen en scherpen en de phantasie ontwikkelen en verfijnen, en de wil blijft onveranderd en onherboren, dan is het resultaat van het cultuurproces niets anders dan een toestand van ontaarding, waarin de ontbindende machten van boosheid, ellende en verderf des te vrijer spel hebben, naar gelang zij, naar het uitwendige beoordeeld, zich in meer geraffineerde vormen en gestalten openbaren. In tijdperken van dergelijke overbeschaving en onnatuur zijn steeds menschen opgetreden, die tegen die algemeene decadentie, die als een zondvloed, dé geheele menschheid met zedelijken ondergang bedreigde, een hartstochtelijk protest aanteekenen en den strijd op leven en dood, met haar aanbinden. En zij doen dat dan steeds onder de strijdleuze, die het wachtwoord van een hunner was: „Revenons a la nature" Inderdaad zoeken zij de verwerkehjking van een ideaal voor te bereiden, dat hun in de wijde verschieten der onbekende toekomst in vagen glans tegenblinkt; doch daar niemand die toekomst kent projecteeren zij dat ideaal op het doek van een ver verleden dat

Sluiten