Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

willen wij die werkelijkheid leeren kennen, ons oor te luisteren hebben te leggen, of wij de taal, die zij spreekt, mochten verstaan en dan ons oordeel hebben te richten naar hetgeen zij ons te zeggen heeft. De eenige weg om te leeren kennen wat is, zoo wordt het tegenwoordig terecht ingezien, is de weg der ervaring. In op speculatie berustende theorie├źn stellen wij geen vertrouwen meer, doch des te meer vertrouwen wij een zorgvuldig ingesteld empirisch onderzoek. Eerst nauwkeurig en geduldig waarnemen, en daarna het waargenomene zoo exact mogelijk beschrijven, dat geldt als de eenig betrouwbare methode. Wij geven zoowel aan de natuur als aan de geschiedenis de gelegenheid, zich aan ons te openbaren, doordat wij de op ons aanstroomende feiten en gegevens vol en diep in ons bewustzijn opnemen. Wij nemen tegenover de werkelijkheid een zoo passief mogelijke houding aan en laten zooveel mogelijk haar alleen aan het woord.

Wij zelf geven van het probleem de oplossing niet, doch wij laten ons die oplossing geven. Dit respekt voor de werkehjkheid behoedt ons voor alle avontuurlijke en gewaagde sprongen en leert ons tevreden zijn, met hetgeen bereikbaar is. Doch wat wij bereiken, is dan ook betrouwbare kennis, daar zij op zuivere ervaring is gegrond; want het subjectieve element wordt zooveel mogelijk uitgeschakeld, opdat de objectieve waarheid zich zoo onbelemmerd mogelijk zal kunnen openbaren. Zooals van zelf spreekt; zal de opvatting van het ervarene subjectief blijven, en afhankelijk van de individualiteit van den waarnemer; maar wat opgevat wordt en tot uitdrukking komt, is niet iets wat bedacht, maar wat ervaren en doorleefd is, geen meening, doch werkelijkheid, iets objectiefs, dat voor allen, die gelegenheid hebben het te ervaren, hetzelfde is.

Dit alles geldt nu ook ten opzichte van de vraag naar den persoon van Jezus. Willen wij weten wie hij was, dan is de eenige weg, die tot het doel kan leiden, de weg der ervaring. Godsdienstige speculaties, mozaiek van uit hun verband gerukte bijbelteksten, zelfs de tot de hoogste volmaaktheid uitgesponnen stelsels van

Sluiten