Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dogmatiek kunnen ons Jezus niet leeren vkennen. Al deze dingen mogen zooveel gezag verkregen hebben, dat men ze voor objectieve waarheid houdt; het zijn en blijven toch maar subjectieve producten van menschelijk denken. Een beeld van Christus blijft een beeld; eerwaardigheid van overlevering en algemeenheid van vereering kunnen daaraan niets veranderen.

Christus was, die hij was. Aan hetgeen hij werkelijk was, laat zich niets af of toedoen. Wg kunnen hem niet tot in den hemel verheffen en evenmin kunnen wg hem doen verzinken in de vergetelheid des grafs. Dat kunnen wij wel doen met het product van ons denken, dat wij met zgn naam bestempelen. Hij zelf blijft, wat hij is. Al waren millioenen martelaren bereid met hun dood te bezegelen, dat hij iets was, wat hij niet was, en al waren millioenen critici gereed om aan te toonen, dat hij iets niet was, wat hij wel was, dan zou dat aan de werkelijkheid van zijn persoon geen haar breed veranderen.

Inzonderheid de negentiende eeuw is een eeuw van scherpe, onverbiddelijke critiek geweest op allerlei gebied. Wij hebben daarmede niet alleen rekening te^fiouden; maar we hebben, al aanvaarden we niet maar voetstoots alle resultaten van die critiek, daarin dankbaar te erkennen een streven en trachten naar waarheid, die volstrekt betrouwbaar is. Diezelfde critische methode, die op elk terrein der historie werd toegepast, maakte geen uitzondering voor de zoogenaamde gewijde geschiedenis, ook niet voor die des Nieuwen Testaments. Zij werd daarbij, hoewel niet uitsluitend, geleid door het juiste besef, dat het goud der historische waarheid uit de smeltkroes der critiek zevenmaal gelouterd te voorschijn moet komen en dat slechts dat vernietigd kan worden, wat de vuurproef der critiek niet vermag te doorstaan. De critiek, — en dat was haar heilig recht! — begeerde te scheiden tusschen wezen en schijn. Aanvankelijk maakte het den indruk, alsof het critisch proces bij machte ware, den persoon van Jezus van het gebied der historie naar dat der godsdienstige verdichting te verwijzen. Doch dat gelukte niet en daarna meende men ten minste, dat de raadsel-

Sluiten