Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het komt toch in den grond der zaak op hetzelfde neer; want een slaaf blijft een slaaf, of hij met ijzeren of met gouden ketenen is geboeid. Maar te midden dier genotsslaven van vroeger en later tijd, met en zonder philosofie, in wie het ideaal schijnt dood te zijn of te slapen, zijn er steeds edeler naturen geweest, die geworsteld hebben met het ideaal, of zij het ook bereiken mochten; doch die edele naturen vonden dan hun beeld in dien jongeling in het bekende gedicht van Longfellow, met het „Excelsior" op zijn vaandel geschreven, die steeds bergopwaarts streeft, doch ten leste in de sneeuwlawinen van het hooggebergte den dood vindt, zonder den hoogsten top bereikt te hebben.

„Zwei Menschen wohnen, ach! in meiner Brust, „Und Keiner will sich von den andren trennen."—

Dit woord van Faust teekent ons aller levens-existentie. Dit conflict tusschen ideaal en werkelijkheid voert ons allen ten doode, hetzij wij het ideaal opgeven als een kindersprookje, dat wij ontwassen zijn, en dan in een toestand van meer of minder grove dierlijkheid verzinken, hetzij wij als Ibsen's Brand den strijd voortstrijden, totdat ons hart breekt en het onbereikte ideaal ons te pletter slaat.

Ook bij Jezus gaat het niet zonder strijd, doch die strijd heeft een ander karakter. Het betreft niet een conflict tusschen twee zielen in denzelfden mensch; want in dezen mensch is van den aanvang af de harmonie aanwezig en die harmonie blijft gehandhaafd van dag tot dag, van uur tot uur. De botsing ontstaat hier tusschen den idealen mensch, den mensch in zijn waarheid en de ondermenschelijke existenties der omgeving, wier besef van zelfvoldaanheid en zelfgenoegzaamheid wreedelijk wordt gestoord en geschokt. Elke nieuwe botsing is heviger dan de voorgaande j doch elke wapengang leidt hier tot een overwinning aan de zijde van Jezus. Ten slotte wordt het een kamp op leven en dood. Naar den schijn beoordeeld, heeft Jezus ten slotte het pleit verlóren; de hoogste autoriteiten in kerk en staat veroordeelen hem ter dood en Jezus

Sluiten