Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

onderstelling uitgegaan, dat de cylindrische tappen der as volkomen gelijke middellijnen bezitten. Bij eene as, die in haro tappen kan worden omgelegd en van een tos niveau voorzien is, kan men onderzoeken of aan dezen eisch voldaan is, door, na' het niveau geregeld en de bel te hebben laten inspelen, de as om te leggen zonder evenwel het niveau mede om te draaien; wijkt de bel dan uit, dan zijn de tappen niet even groot.

§ 25. Verticaal stellen jran een omwentelingsas. In fig.

SP", stelt A eene kegelvormig uitgeboorde bus voor, die door drie schroeven E, F en G ondersteund wordt en daardoor gesteld kan worden. In die kegelvormige bus past de as B, waaraan het bovendeel IIH van het instrument bevestigd is, zoodat dit bovendeel om de meetkundige as van' de kegelvormige bus kan draaien.

Ten einde deze as verticaal te stellen, is aan het bovendeel een niveau GD zo'odanig verbonden, dat de richtlijn van dat niveau rechthoekig staat op de verticaal te stellen as. Draait men het bovendeel van het instrument nu om de as rond, dan zal de richtlijn een plat vlak beschrijven, rechthoekig op die as. Staat dit denkbeeldige vlak horizontaal, hetgeen men kan nagaan door te onderzoeken of het niveau in, twee verschillende standen, die liefst rechthoekig op elkaar staan, inspeelt, dan is ook de as verticaal.

Tot het verticaal stellen van de as is het dus slechts noodig dat denkbeeldige vlak horizontaal te stellen, hetgeen op overeenkomstige wijze kan geschieden, als hierboven voor het horizontaal stellen van een vlak in het algemeen is geleerd. Men brengt nameUjk het niveau door draaiing om de as evenwijdig met de verbindingslijn van twee stelschroeven, bijv. E en F, en brengt het daarmede tot inspelen; vervolgens draait men het bovendeel 90° om en doet het niveau inspelen door middel van de stelschroef G. Om gelijke reden als vroeger herhaalt men de bewerking nog eens.

^ Speelt de bel van het geregelde niveau niet in, dan geeft de uitwijking der bel den hoek aan, ,dien de projectie der as op een verticaal vlak door de richtlijn maakt met de verticaal.

§ 26. Regeling van het niveau tot het verticaal stéllen van^ eene as. Zooals uit het bovenstaande blijkt, moet de richtlijn rechthoekig staan op de as; om dit te verkrijgen, is het niveau bij D weer om eene as draaibaar en wordt het bij -G door eene correctieschroef vastgehoqden. Om te onderzoeken of aan dezen eisch

Sluiten