Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gekeerd, dat is met het rechteruiteinde links, met den ■ kijker kan verbinden. In dit geval geschiedt het onderzoek naar de evenwijdigheid der richtlijnen op de volgende wHze. Men richt den kijker op eene vastopgestelde baak, leest daarop bij inspelende bel af, en herhaalt de aflezing, na den kijker 180° om zn'ne as gedraaid en de bel opnieuw tot inspelen te hebben 'gebracht; het gemiddelde dezer aflezingen zou overeenkomen met den horizontalen stand der vizierlijn, zoo de richtlijnen van het niveau evenwijdig . waren. Zijn deze echter niet evenwijdig, maar maken zij een hoek <p met elkaar, dan zal in het eene geval, flg. 191a, de vizierlijn een elevatie + en in het tweede geval, flg. 191b, na horizontaalstelling der tweede richtlijn RiRi eene depressie <* + B -f <p hebben. De gemiddelde aflezing op de baak komt dan met eene depressie \ f der vizierlijn overeen. Schroeft men nu het niveau los en bevestigt het weder, na de uiteinden verwisseld te hebben, dan zal, zoo men thans dezelfde bewerkingen herhaalt, het gemiddelde der beide aflezingen overeenkomen met eene elevatie \<p van de vizierlijn. Het verschil van het laatste gemiddelde met het voorgaande geeft dus in lengte op de baak den hoek tusschen de beide richtlijnen aan, waaruit men gemakkelijk in verband met den afstand der baak dien hoek in seconden kan berekenen. Daar de uitkomsten geheel onafhankelijk zijn van-den hoek a tusschen de eene richting en de as, verdient het aanbeveling in beide standen van het niveau meer dan ééne waarneming te doen, na telkens met behulp van de verticale correctieschroef aan het niveau den hoek « tusschen richtlijn en as een weinig gewijzigd te hebben: het gemiddelde van alle aflezingen in den "eersten stand van het niveau moet dan overeenstemmen met het gemiddelde van alle aflezingen in den tweeden stand, waarbij de uiteinden verwisseld zijn.

c. Het niveau is aan de alhidade verbonden. Ook hier wordt dé evenwijdigheid van richtlijn en vizierlijn verkregen, door beide afzonderlijk evenwijdig te brengen aan de as der tappen. Het centreeren van den kijker geschiedt op dezelfde wijze-als bij de vorige constructies; evenzoo het rechthoekig op de as stellen van den horizontalen draad. Het onderzoek naar.de evenwijdigheid van richtlijn en as der tappen heeft plaats, door bij inspelende bel op de baak af te lezen, daarna den kijker om te leggen, zonder

Sluiten