Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

.moeten verdienen om behoorlijk te kunnen bestaan naar de begrippen, welke men daaromtrent heeft. Dit bedrag nu ligt in het algemeen ver boven hetgeen op de vrije markt wordt verkregen, enkele gelukkigen uitgezonderd. Het gevolg van een eni ander zijn veel te hooge prijzen.

Gedurende de oorlogsjaren hebben de consumenten en de schatkist gezamenlijk de lasten daarvan gedragen. Bij voortzetting en uitbreiding van bet garantie- en distributiesysteem zou de schatkist onmogelijk kunnen doorgaan op den in de laatste jaren gevolgden weg. De lasten zouden dus uitsluitend komen voor rekening van de verbruikers. Ook op grond van het bovenstaande moet het dan ook wenschelijk worden geacht, de bedrijfsvrijheid, zoodrazulksmogelijkis, teherstellen.

Dat daartoe niet dadelijk na het sluiten van den vrede kan worden overgegaan en dat men daarbij zeer voorzichtig moet te werk gaan, ligt echter voor de hand.. De oorzaken, die het ingrijpen der Eegeering noodig maakten, zullen nog korteren of langeren tijd blijven bestaan. Bovendien ia onze Regeering niet vrij, maar zal zij rekening moeten houden met de door de Geassocieerden gevolgde politiek.

Deze politiek komt hierop neer, dat met het oog op den beperkten voorraad grondstoffen voor industrie en landbouw alsmede van levensmiddelen, speciaal granen, en ten einde zooveel mogelijk gebrek te voorkmen, eem stelsel van wereldrantsoeneering is ingevoerd, ja voor enkele producten zelfs in- en verkooporganen in het leven zijn geroepen.

Zooals bekend is, heeft Nederland met de Geassociëerden eene overeenkomst gesloten, waardoor het zich in de naaste toekomst eene zekere hoeveelheid grondstoffen en levensmiddelen heeft verzekerd. Deze hoeveelheid is, althans voor zoover thans kan geoordeeld worden, echter niet zoe groot, dat aan de geheele behoefte kan worden voldaan. Rantsoeneering van den binnenlandschen verbruiker en beperking van den export blijft •dus noodig.*)

Wanneer wij onze economische vrijheid geheel terug zullen erlangen, moet de toekomst leeren, terwijl het ook hier niet de plaats is om alle factoren, die hierop invloed kunnen uitoefenen, na te gaan en te bespreken.

Intusschen kan men vrijwel overal waarnemen, ook in de landen, die ons op tijdelijk rantsoen stelden, dat eene sterke strooming bestaat om zoo spoedig mogelijk van alle lastige bemoeiingen der Regeeringen, wanneer .deze niet strikt geboden zijn, bevrijd te worden.

m.

Zijn wij eenmaal zoover, dan treedt de vraag op den voorgrond in boeverre de indirecte overheidsbemoeiing, die ook reeds voor den oorlog bestond, dient te worden gewijzigd en uitgebreid.

In de eerste plaats zal krachtiger moeten worden gewerkt tot verhooging der productie. De wereldoorlog heeft een scherp licht laten vallen op onze

*) In den laatsten tijd werden de rantsoenen verhoogd en zijn de vooruitzichten dientengevolge weder gunstiger geworden. Ook voor den lanébouw.

Sluiten