Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

meevallen, daar zij een grooter markt hebben, verondersteld altijd, dat dis markt voor genoemde producten open blijft.

V.

Onder de uitgaven van het bedrijf valt in de eerste plaats wat moet worden betaald voor het gebruik van den grond, zij het in den vorm van een hypotheekrente, zij het in dien van pacht. Het is een algemeen voorkomend verschijnsel, dat de prijzen van den grond stijgen met de verbetering van de financiëele uitkomsten van het bedrijf. Dit heeft ten gevolge, dat hij, die na het tot stand komen dier verbetering land koopt of pacht, er weinig of niet van profiteert. Komt er eene kentering in de financiëele resultaten, dan zijn het vooral deze nieuwe koopers of pachters, welke in moeilijkheden komen.

Het schijnt, dat de boerenstand de neiging heeft al te zeer onder den indruk te komen van den tijdelijken toestand. In de oorlogsjaren i» dit weer duidelijk aan het licht getreden. Terwijl toch bij eenig nadenken gemakkelijk is te begrijpen, dat de prijzen der producten niet zoo hoog zullen blijven als zij tijdens den oorlog zijn geweest en voorts uit de ontreddering der maatschappij ook voor den landbouwer allerlei gevaren kunnen voortvloeien, zijn voor land prijzen besteed, alsof er nooit weer een andere tijd komt. Voor hen, die het gekochte contant betalen, kan men zich bij dien toestand nog neerleggen. Zij, die met grootendeels geleend geld kochten of op eenigszins langen termijn pachtten, handelden echter zeer onverantwoordelijk.

Onder de bedrijfsuitgaven vallen in de tweede plaats die voor grondstoffen, waaronder meststoffen en voedermiddelen wel de voornaamste plaats bekleeden. Vroeger Waren de uitgaven voor den aankoop van deze grondstoffen zeer gering. Men gebruikte geen anderen dan den zelf gewonnen mest en het zelf verbouwde krachtvoeder. Dit is in de laatste 30 jaren totaal veranderd.

De prijzen der meststoffen zijmi, voor zoover zij nog verkrijgbaar waren, tijdens den oorlog buitengewoon gestegen. Zullen die prijzen hoog blijven? Ziedaar eene vraag, waarop moeilijk een antwoord is te geven. Eene groote rol in deze spelen ongetwijfeld de vrachten en de loonen. Voor sommige komt daar nog bij het langzamerhand uitgeput raken van den voorraad. Men denke b.v. aan chilisalpeter, al stemt de vooruitgang in zake de bereiding van stikstofmest uit de luchtstikstof in deze hoopvol.

Blijven de mestprijzen hoog, dan zal zelfs bij betrekkelijk hooge productenprijzen voor de mestgierige zand- en veengronden het financiëele resultaat van het bedrijf ongunstig kunnen zijn.

In de tweede plaats moeten worden genoemd de voedermiddelen. Door onze veehouders werd, zooals reeds werd opgemerkt, in de laatste jaren vóór den oorlog enorm veel buitenlandsch krachtvoer gebruikt. Dat verbruik bedroeg in 1913 ruim 1,5 millioen tonnen. Vermoedelijk zal, zooals in het voorafgaande is betoogd', de afzet der veehouderijproducten na den

Sluiten