Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

beelden. De gemeenschappelijke overeenkomst toch breidt haar invloedssfeer zeer gemakkelijk uit over het gansche bedrijf. Zij beïnvloedt spoedig de arbeidsverhoudingen op de gansche arbeidsmarkt, om ons van dit woord te bedienen. Aan de standaardbepalingen, door haar in 't leven geroepen, past alras bijna elke onderneming in het bedrijvencomplex; zich aan, en ook de niet-aangesloten arbeiders, die wel gaarne profiteeren van wat de organisatie hunner makkers wist te verwerven, doen zulks meestal wel.

Ondanks dit kan het toch voorkomen, dat enkele los staande patroons, -die zelfs nog niet door het verplicht lidmaatschap tot de bedrijfsgemeenschap konden worden gebracht, het collectief contract in het gedrang brengen. Vooral bestaat dit gevaar in tijden van lage conjunctuur en van werkloosheid, wanneer het gemakkelijk valt in ongunstigen zin af te wijken van de arbeidsvoorwaarden. De vernieuwing van het contract zou erdoor in de lucht kunnen komen te hangen. Grootere bedrijfslasten kunnen de georganiseerde patroons niet op zich nemen, als de ongeorganiseerde hieraan kan ontkomen, en de kostprijs van zijn product lager kan stellen.

De vraag rijst hier op, wat is van grooter belang: afsluiting van een gemeenschappelijk contract of niet? Wat moet praedomineeren, het algemeen belang dan wel het individueele voordeel? Ons antwoord luidt zeer stellig, dat het algemeene verre uitgaat boven het individueele. Is dit zoo, dan moet de Overheid zorgen, dat het meerdere niet behoeft te -wijSen voor het mindere en mag van haar een wet verlangd worden, die in bepaalde gevallen de bindend-verklaring van het collectief contract mogelijk maakt. Daardoor wordt de economische vrede bevorderd, en indirect een verstandige welvaarts-politiek gevoerd. Vooral in onzen tijd, die toonde hoe gebrek aan goederen onvrede, ook in het gewone leven, wakker roept, zal gereedelijk worden toegestemd, dat de Overheid er alle belang bij heeft, de productie tot het hoogste peil te zien opvoeren.

Natuurlijk moet dit op zulk een wijze geschieden, dat voldaan wordt aan de strengste eischen van billijkheid tegenover de minderheid. Dit achten wij zeer goed mogelijk, maar waar het een vraag van technischen aard is, hoe een betreffende wet zal moeten luiden, onthouden wij ons hier van detailleering. In een breeder geschrift gaven ook wij een proeve van samenstelling. Daarbij kan worden voortgebouwd op de wet op de Arbeidsovereenkomst van 1907, waarin bij artikel 1637n de collectieve arbeidsovereenkomst haar intrede deed in de Nederlandsche wetgeving. Uit de practijk zou zich dan het costumier recht zeer gelukkiglijk hebben ontwikkeld.

Op deze wijze te streven naar de organisatie van de maatschappij gelijkt ons voor den Christen een begeerlijk goed. In onzen tijd wordt zoo telkens en telkens gewezen op eene geestelijke leegte in het leven, zoowel van menigen patroon als van talrijke arbeiders. Bij beide groepen, zij het dan bij de laatste in de ergste mate, is er veel te veel gemis aan echte arbeidsvreugde. En wanneer nu de antithese tusschen kapitaal en arbeid

Sluiten