Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

• 7. Kapitaalvorming vat overheidswege.

dat deze het te hunner beschikking blijvende gedeelte geheel of zoo goed als geheel noodig hebben ter bevrediging hunner onmiddellijke behoeften. Een gedeelte daarvan ter zijde leggen, kunnen onder zulk een systeem ook zijniet, die zonder aftrek der belasting een groot inkomen zouden hebben. Bovendien doodt zulk een stelsel den drang tot besparing en belegging van het voor de behoeftebevrediging niét noodige deel van het inkomen.

Kapitaalvorming nu is alleen mogelijk, indien meer wordt voortgebracht dan ter bevrediging van onmiddellijke behoeften vereischt wordt, en indien dat meerdere niet in overbodige en vaak. schadelijke uitgaven wordt verkwist, maar gespaard en rechtstreeks of indirect wordt belegd op zoodanige wijze, dat in de toekomst een grootere voortbrengingskracht er uit wordt geboren.

Rechtstreeks kan dit geschieden door dengene die een eigen zaak heeft, wanneer hij een deel van het inkomen, dat deze hem oplevert in de zaak laat, d.w.z. er nieuwe machines, fabrieksgebouwen, voorraden enz. enz. voor koopt. Indirect geschiedt het (en deze laatste wijze van kapitaalvorming is in de tegenwoordige maatschappij wel de belangrijkste) wanneer de rechthebbende op het inkomen dat deel er van, dat hij niet verteert, belegt in allerlei soort fondsen, die voor hem rente geven, en die, voor zoover het zijn nieuwe aandeelen of obligatiën in ondernemingen van landbouw, industrie of handel, deze aan nieuw kapitaal helpen.

Wanneer nu echter de fiscus een zoodanig gedeelte van het inkomen der ingezetenen afneemt, dat voor hen de mogelijkheid van rechtstreeksche of indirecte kapitaalvorming tot een minimum wordt gereduceerd, is er slechts één weg langs welken er, althans in theorie, in kan worden voorzien, dat de kapitaalvorming gelijken tred houdt met de eischen, die de vooruitgang van een volk stelt. Deze weg is, dat de Staat een zoodanig gedeelte van hetgeen hij van den belastingplichtige afneemt, productief belegt, dat er door hem evenveel nieuw kapitaal wordt gevormd, als anders door de besparing van de zijde van particulieren zou geschieden. Indien deze methode wordt gevolgd, is er alleen een verandering in de wijze waarop het maatschappelijk kapitaal wordt in stand gehouden, en naar gelang van de behoefte vermeerderd.

Het is evenwel bekend genoeg, dat geen enkele Staat aan 'dezen eisch van kapitaalvorming in eenigszins afdoende mate voldoet. Hij zou er trouwens niet dan in zeer beperkte mate aan kunnen voldoen zonder de grondslagen der hedendaagsche maatschappij aan te tasten en zijn karakter van rechtsstaat grootendeels in te boeten. Een belastingheffing toch met zulk een doel en zulk een gevolg zou in wezen niet anders zijn dan een revolutionnaire maatregel, met het doel de voortbrenging door particulieren te doen plaats maken voor voortbrenging vanwege den Staat, m.a.w. een middel om de zoogenaamde kapitalistische maatschappij in eene socialistische gemeenschap over te brengen.

Sluiten