Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nen wij niet als een afdoend bezwaar. Duitschland en Oostenrijk-Hongarije wisten sedert lang, dat een oorlog tegen Rusland niet te vermijden was. Ze konden dus tijdig te voren maatregelen ontwerpen en voorbereiden om de verwezenlijking hunner operatiën te verzekeren.

Dat het plan van Moltke I voor Duitschland in 1914 tengevolge kon hebben, dat Frankrijk, Engeland en België het dan in den rug zouden aanvallen, den Rijn, het Roergebied, enz., zouden bedreigen zooals men zegt, is mogelijk; evenzeer als dat een aanvallende operatie tegen Rusland zou zijn misgeloopen.

Maar daarmede is niet uitgemaakt, dat de moreele en materieel e gevolgen van den oorlog, in het bijzonder voor het Duitsche volk, in dat geval even ongunstig, even ellendig zouden zijn, als ze nu al sedert jaren zijn en nog lang zullen blijven.

Indien de vijandelijke legers Duitschland zouden ZQQ binnengedrongen, zouden ze er wellicht even erg huis gehouden hebben, als Duitschland nu in België en in Frankrijk gedaan heeft. Daarvoor zou zeker gevaar bestaan hebben. Duitschland had er den net gevolg in te zien van zijn politiek en zijn internationaal optreden. En het had dan de gevolgen te dragen, zooals België en Frankrijk thans ondervinden, wat Duitschland door zijn inval en zijn handelingen gedaan heeft. Wie kaatst — zegge: oorlog voert — moet den bal — zegge: de nadeelen — verwachten.

Maar wat daarvan zij, voor ieder weldenkend mensch staat het in zedelijk en staatkundig opzicht vast als een stellige waarheid, een onaantastbaar beginsel, dat Duitschland niet mocht doen, wat het deed en zooals het deed. . „Ook in de politiek en het internationaal verkeer der volkeren behooren eer en plicht, rechten mora-

Sluiten