Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gedeelte van het geschrift het vermoeden, dat de tekst gaandeweg ontstond, en dus, gedeeltelijk althans, ouder is, ook al zou het boek in den vorm, waarin wij het thans hebben, vervaardigd zijn naar aanteekeningen in zulk een trant verzameld. De taal zou daartegen niet pleiten, want het is meer dan waarschijnlijk, dat in het laatste gedeelte der Majapahitsche periode, die hier blijkt geduurd te hebben van + 1200—1400 Qaka of 1278—1478 A. D., het Javaansch reeds een phase was ingetreden als door het idioom van de Pararaton wordt vertegenwoordigd. ')

[De Leidsche codices verspreiden ook niet meer licht over den tijd van ontstaan. B en C zijn blijkbaar de oudste afschriften en maken den indruk de beste weerspiegeling van het * origineel te geven, daar hun beider lezingen heel vaak ook die van de andere zijn. De afschriften strekken zich dus, voorzoover wij kunnen oordeelen, uit van 1522 tot 1764 Qaka (C en E).]

Zou uit het hierboven veronderstelde reeds kunnen volgen dat de Pararaton een boek was van een zekere historische beteekenis, ook zonder dat het direct noodig is, dat het uitgesproken vermoeden juist is, mag reeds hier geconstateerd worden dat verschillende gedeelten er van op eene merkwaardige wijze door geheel onafhankelijke mededeelingen van buiten af en van anderen aard, bevestigd worden, en dat men veilig stellen kan, dat hetgeen men er in aantreft althans in hoofdzaak vertrouwen verdient. Daarover hier uitvoeriger te worden is niet noodig, de lezer zij verwezen naar den tekst zelf. en naar de uiteenzettingen te vinden tusschen de vertaling, ten opzichte van welke laatste het niet ongepast schijnt hier eene waarschuwing te plaatsen voor hen, die haar aan den Javaanschen tekst niet zullen kunnen toetsen.

Al is er naar gestreefd om die vertaling zoo nauwkeurig mogelijk te doen zijn, en zij daarom veeltijds letterlijk, hier en daar kan zij den Javaanschen tekst, althans vooralsnog, niet vervangen om reden dat op sommige plaatsen de onduidelijkheid en dubbelzinnigheid van het oorspronkelijk met het vertalen onwillekeurig en noodzakelijkerwijze verloren moest gaan. De zinbouw van het Javaansch is een geheel andere dan de onze, de abrupte wijze van spreken, vooral in het laatste gedeelte van het boek aan te wijzen, is in het Hollandsen zonder onverstaanbaar te worden herhaaldelijk niet na te voigen, en het gemis aan leesteekens van onderling verschillende waarde, althans het niet toepassen er van door de Javanen, dwingt om bij een vertaling in het Hollandsen af en toe een langere pericope te

1) Dit laatste is af te leiden uit Cohen Stuart's Kawi Oorkonde no. IV en de opschriften van Dukuhan duku, Jiyu en Majajejer. Men vergete niet dat de taal van offlcieele stukken steeds iet of wat ouderwetsch is. De ouderdom van de Pararaton eenigszins nader te bepalen door middel van het jaartal in de Rangga lawe, die op ons boek berust, zie beneden, is ondoenlijk. In de sengkala, waarin de eeuwcijfers niet genoemd zijn, — fa ya wagitan beteekent, ook daar, „dat moet gezegd worden", — hebben de woorden wisaya en rasa hunne gewone waarde, 5 en 6, naar alle waarschijnlijkheid niet, zooals uit de berekening van den datum, wwe giwa wraspatika mrakehg kalima wisnwArtha trayodagi, d. i. Donderdag-Kaliwwan, vouku Mrakih, 13 Krsnapaksa V, vpor de jaren 1465, 1565 en 1665 Caka, aan den dag treedt.

Sluiten