Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een middeleeuwsch koningschap had opgedrongen, dat niet van den tijd was, dat ze dus niet begrijpen en niet waardig vervullen konden — naar de oppositie werden gedreven, hij echter zonder meer krachten over dan benoodigd om als „grand désabusé" te sterven.

Deze z.g. reactie-verschijnselen deden zich in Frankrijk wel het duidelijkst voor, maar niet daar alleen deden ze zich voor. Frankrijk is het land van Robespierre, van Napoleon en van de Restauratie — doch dezelfde man, Heine, die Kant met Robespierre vergeleek, heeft, en met evenveel recht, evenveel innerlijke waarheid, Fichte met Napoleon en Schelling met de Restauratie vergeleken» Napoleon is het individualisme, dat zichzelven kroont en voor zichzelven de wereld opeischt — maar ook Fichte's subjectief idealisme eischt de wereld op voor het Ik —, en evenzeer als Napoleon's individualisme uitmondt in SintHelena, zoo mondt Fichte's individualisme uit in Stirner's „Sint-Helena": „Der Einzige und sein Eigentum" door Von Hartmann „in seiner Verabsolutirung des Ich die wahre praktische Konsequenz des subjectivistischen Monismus Fichtes" genoemd.

In de Restauratie herneemt de collectiviteit haar rechten tegenover het individu — in de filosofie van Schelling de om-wereld tegenover het als al-scheppend gedachte Ik.

Maar ook zonder deze vergelijking toonen ons de verschijnselen te over, dat dé zoogenaamde „Reactie" overal werkte, waar de Revolutie, onder welke namen en vormen ook, had gewerkt. En overal doet zich dan ook dezelfde begripsverwarring voor, die we thans willen beproeven te schetsen en te verklaren.

Het groote werk der persoonlijke vrijmaking, de emancipatie van het volgroeide Ik uit de voogdij van hovelingen en priesters, had van het achttiende-eeuwsch geslacht eer»

Sluiten