Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

is immers de uiterlijke distinctie — komt die uniformiteit weer in eere, dan komt ook die distinctie weer in «ere, en wordt de litteratuur aristocratisch. Het verheerlijken van de Autoriteit beduidde daarnevens het veroordeelen van de oppositie, waarvan Chateaubriand in zijn „Martyrs" een meer verstandelijk dan spontaan getuigenis aflegt. De „gehoorzaamheid" wordt daartegenover in den Ridder, liefst naar Middeleeuwschen snit, verheerlijkt. Met Charlemagne en Roland verschijnt het gansche pompeuze Middeleeuwsch-zeventiende-eeuwsche bestel van halfmystische keizergestalten en verheerlijkte koningen, edele ridders en nobele maagden, romantischer dan ooit, weer in de litteratuur, in Duitschland zoo goed als in Frankrijk. Het individualistisch intellectualisme wordt overal gemeden en bestreden en het onveranderlijk ideaal van de onveranderlijke collectiviteit, de onveranderlijke Cid, duikt op in de gedaante van Walter Scotts „Quentin Durward", De la Motte Fouqué's Sigurd-den-Slangendooder, van wien Heine getuigde: „Er hat so viel Mut wie hundert Löwen und so viel Verstand wie zwei Esel" — hetwelk nog immer van den maatschappelijken steunpilaar bij uitnemendheid, den Krijgsheld kan worden getuigd, tot heil van hem en zijn Vaderland!

Gedurende geruim en tijd hebben zich de eeuwig-menschelijke behoeften naar verbeelding en mystisch gevoel — zoo goed als bezinning en wetensdrang, eeuwige openbaringswijzen der Eenheid — hun rechtmatig aandeel eischende, en meer dan dat, in die door intellectualistisch overwicht geforceerde verhoudingen, vastgezet op geïdealiseerdi-Middeleeuwsche vroomheid, gehoorzaamheid, kinderlijkheid; de Napoleontische overheersching, die de volkeren gewelddadig van haar distincties en rechten beroofde, volgend op het intellectueel cosmopolitisme van de achttiende eeuw en

Sluiten