Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

(wat ons speciaal onderwerp betreft) deed kennen als het afwisselend domineeren van „individualistisch willen" en „collectief willen" — dit laatste tot nu toe op kerkelijkmaatschappelijken grondslag.

Het spreekt echter vanzelf, dat het zich in dezen vorm, na de zelfopenbaring van de Eenheid, van het Absolute in de geesten der menschen niet meer onder die categorie kan openbaren.

Want beiderlei streven is alleen zoolang van de Eenheid uit „werkelijk" als het, van den mensch uit, „waarachtig" is — vóór de .zelfopenbaring" der Eenheid, vóór het „moderne denken" was dat conflict er een van Inzicht contra Inzicht — beurtelings belichaamd in de besten van het betrokken tijdperk — daarna is het eenvoudig een conflict van „macht" tegen „recht" en ook daarin leeft de eeuwige werkelijkheid, maar op een andere wijze, onder een andere categorie. In het „conflict" tusschen den geest vanv Pascal en dien van Fontenelle spiegelt zich het onderling conflict tusschen der Eenheid zelfbestendigingsdrang en zelf opheffingsdrang — in den strijd van Bismarck tegen de revolutionnaire en individualistische beginselen van zijn tijd slechts de strijd van zelfzucht (in den uitgebreiden, misleidenden vorm van „patriottisme") tegen idealisme als bovenpersoonlijk streven naar Recht. En men voelt duidelijk dat dit iets anders is dan de spiegeling der elementaire verdeeldheid der tegen zichzelf gekeerde Eenheid.

De oude antithese, de strijd tusschen Twijfel en Dogmatisme, tusschen doodsbestreving (als zelfopheffing) en levensbestreving (als zelfbestendiging) moet zich dus na de zelfopenbaring van het Absolute noodzakelijkerwijs verplaatsen uit de categorie der kerketijk-maatschappehjke dogma's — maar verdwijnen zal het niet, verdwijnen zal het nooit, want het is eeuwig en fundamenteel. Waar is het

Sluiten