Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

onpersoonlijke dragers van een collectief dogma, toegerust met één gemeenschappelijk Oog, allen dus op dezelfde dingen gericht. Zooals eens alle Katholieken in de zeventiende eeuw, schijnbaar zelfstandig werkend, uit alles wat ze zagen en leerden, het gemeenschappelijk Katholiekabsolutistisch dogma puurden, zooals later alle Marxisten, schijnbaar zelfstandig werkend, uit alles wat ze zien en leeren, het gemeenschappelijk historisch-materialistisch dogma zullen puren, zoo kunnen de leden der moderne collectiviteit, de dragers van het moderne wetenschappelijke dogmatisme, ook niet anders dan tot soortgelijke, zoo niet volmaakt gemeenschappelijke waarheden komen, want/ ook zij bezitten maar één gezamenlijk oog. En ook hierin komen ze met de leden der oude coUectiviteiten overeen, dat ze aan die gezamenlijkheid van uitkomst superioriteit, ja, bewijskracht antieenen willen tegenover de onbewezen waarheden van den denker — Lamennais baseerde zijn 'theorie van de onomstootelijke waarheid der Katholieke dogma's op de vele eensgezinde aanhangers dier dogma's, — en precies zoo doen de wetenschappelijken. Niet bij machte de om-wereld te vatten als projectie van eigen-ik, daardoor wanend als objectieve waarheid te ontdekken, wat als immanent dogma in hen voorhanden was, beroepen ze fzich op hun uniform karakter, op wat dus welbeschouwd 'hun inferioriteit is, om hun s u p e r i o r i t e i t te bewijzen!

Curieus is daarbij het beroep, zoowel van Comte als van Buckle, op het „gezonde verstand" — ' twelk voor den filosoof, als het ongecontroleerd bedrieglijk bevinden eener meerderheid van vrijwel-onbewuste menschen geenerlei overtuigende waarde heeft — en waarbij vergeten wordt, dat het „gezonde verstand", ook van den scherpzinnigsten

Sluiten