Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

pour adorer Iahveh et son fris expiateur... Nous devions nous attendre a cette folie..."

„Le long et sec docteur de Genève, maniaque froidement furieux, plein de 1'esprit de 1'antique Iahveh..."

Daartegenover is de zoo lang gevloekte en verdoemde Satan even openlijk en volkomen vereenzelvigd met goedheid, generositeit, met het Licht van liefde, het Licht van leven, het Licht van kennis en kunst.

Byron heeft deze zelfde waardeverwisseling beproefd — aarzelend en schroomvallig, want nog vol van dogmatiekChristeKjke suggesties, atavismen en vooral: angsten — Lucifer (in „Cain") toonde hij als de redelijkheid en het hooge koele mededoogen, God als een vreeszaaiende tyran, idool van lafaards en slaven, die zich verlustigt in kruiperige gebeden en bloedige offers, menschen verlokt tot zonde door hun onervarenheid en ze daarna tot in eeuwigheid straft. Ook hij heeft met schamperheid de leer van het Zoenende Bloed afgewezen. Anatole France zelf is in Thaïs — de verheerlijking van de Slang, de verguizing van Iahveh als beeld van bruut en redeloos geweld — en in „Les Dieux ont soif' — „Je trouve singulier que les Francais, qui ne souffrent plus de roi mortel, s'obstinent a en garder un immortel, beaucoup plus tyrannique et féroce. Car qu'est ce que la Bastille et même la chambre ardente, auprès de 1'Enfer? L'humanité copie ses dieux sur ses tyrans, et vous, qui rejetez 1'original, vous gardez la copie" — reeds een heele schrede op dien weg gegaan, maar hier is consequent en meedoogenloos de lijn tot het einde toe doorgetrokken. God (als iahveh", als „Ialdabaoth") is Jupiter — een Jupiter zonder grootheid, een theologiseerende en twistzieke en leugenachtige Jupiter — Satan is Prometheus geworden. Daartoe moest het komen — toen in en door deïsme en pantheïsme het oude monotheïsme in zijn waren lagen aard was ontmas-

Sluiten