Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zoover zijn allen het eens. Doch wie of wat is de Buddha? Hier beginnen de moeielijkheden, te meer omdat alle en allerlei Buddhisten naast den eenen Buddha eene veelheid van Buddha's erkennen. Natuurlijk kan die schijnbare tegenstrijdigheid op verschillende wijzen opgeheven worden, en het is juist de mogelijkheid om verschillende oplossingen van het vraagstuk te geven, die in verloop van tijd tot scheiding in secten aanleiding moest geven, al is het niet te ontkennen dat er in de monnikwereld verschilpunten van meer praktischen aard meermalen eene splitsing der geloovigen ten gevolge hebben gehad.

De groote afdeeling der Kerk die zich met den naam van «Mahayana» tooide, onderscheidde zich, bij alle theoretische verschillen in eigen boezem , kennelijk van de oudere door 't invoeren van nieuwe soorten van Buddha's en Bodhisattva's, en van eenen grooten voorraad formulieren van vroom gepeins (samadhi's). Aan dien ijver om in den eeredienst eene gewenschte verscheidenheid te brengen paarde zich echter in niet geringe mate belangstelling voor scholastieke bespiegelingen. Onder de vraagstukken waarmede zich de scholastiek bezighield nam dat, herwelk betrekking had op het wezen Buddha's de eerste plaats in. Het standpunt van den Javaanschen dichter op dit stuk leeren wij kennen uit verschillende zinsneden in zijn werk, zoo niet volledig, dan toch meer dan voldoende voor onze oogenblikkelijke behoefte.

Nog vóórdat Tantular overgaat tot het eigenlijke verhaal (fol. 2, a) kondigt hij het feit dat de Hoogste Buddha zal afdalen om zich in Sutasoma te belichamen, aldus aan:

Ngüni Dvapara ring Treta-Krtayuga sirang sar(vva)dharmmanggaraksa | Tan len Hyang Brahma-Visnv-ïgvara sira matëmah bhüpating marttyaloka j Mangken praptang Kali Qrï-Jinapati manurun matyana ng Kala mürkka ||

D. i. Eertijds in (het wereldtijdperk) Dvapara, in het Krta- en 1 retayuga belichaamde Hij, de behoeder van het geheele lichaam der Wet (d. i. der Wereldorde), Hij die geen andere is dan de god Brahma-Visnu-Igvara, zich in (verschillende) koningen in de menschenwereld. Thans nu het Kali-yuga (de IJzeren eeuw) gekomen is, daalt hij neder om den overmoedigen Kala 1 te dooden.

Derhalve, Buddha is voorTantular identisch met de Drie-eenheid Brahma, Visnu en I^vara, de Hindusche Trimurti, of, zooals hij zich uitdrukt. Tripurusa, d. i. Drie personen of Driepersonig (fol. 56 ,b\ 124,^).- Dathoogste, alomvattende Wezen is de behoeder van den Dharma, van de eeuwige

1 Kala is dubbelzinnig, en daarom onvertaalbaar; het is zoowel «de Tijd, de Dood», als «de zwarte, Duisternis, Verduistering». Eigenlijk zijn dit twee woorden.

8 In andere woorden heet dit in Vedantasütra, I, 1, 2: janmady asya.

Sluiten